تحلیل اثرات سبک فرزند پروری و عمل به باورهای دینی خانواده‌ها بر ویژگی‌های فردی و اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی قم، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی بالینی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی قم، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی عمومی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی قم، ایران

چکیده

هدف از پژوهش حاضر تحلیل اثرات سبک فرزند پروری و عمل به باورهای دینی خانواده‌ها بر ویژگی‌های فردی و اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان بود. این تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و روش انجام آن، توصیفی از نوع همبستگی (رگرسیون) است. جامعه‌ی آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره دوم مقطع متوسطه شهر قم در سال تحصیلی 99-1398 تشکیل می‌دهند (حدوداً 15 هزار دانش‌آموز دختر و پسر). نمونه آماری پژوهش شامل 375 دانش‌آموز (با توجه به جدول مورگان) هستند که به‌صورت خوشه‌ای- تصادفی انتخاب و موردبررسی قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه سبک‌های فرزند پروری بامریند (۱۹۷۲)، پرسشنامه باورهای مذهبی (1379)، پرسشنامه ویژگی‌های شخصیتی نئو طراحی‌شده توسط مک کری و کوستا (1985) مقیاس رشد اجتماعی واینلند و پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور (۱۹۹۹) بود. روایی پرسشنامه توسط اساتید تأیید و پایایی آن‌ها در حد مطلوبی گزارش شد. برای تحلیل داده‌ها در بخش آمار توصیفی از جداول و نمودارهای توصیفی برای بیان ویژگی‌های دموگرافیک و توصیفی پژوهش استفاده شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که سبک‌های فرزند پروری و عمل به باورهای دینی خانواده‌ها بر ویژگی‌های فردی و اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان تأثیرگذار است. بدین‌صورت که هر چه سبک‌های فرزند پروری والدین، از سبک استبدادی به سمت سبک اقتدار منطقی، عملکرد تحصیلی، اجتماعی و تحصیلی دانش‌آموزان بهتر می‌شود و از سوی دیگر، هر چه باورهای مذهبی دانش‌آموزان بهتر باشد، عملکرد تحصیلی، اجتماعی و تحصیلی دانش‌آموزان بهتر می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analyzing the effects of parenting style and practice of religious beliefs of families on individual, social and educational characteristics of students

نویسندگان [English]

  • Mahmod Moradi 1
  • Majid Zargham Hejebi 2
  • Hassan Mirzahosini 3
1 PhD student in Educational Psychology, Islamic Azad University, Qom Branch Qom, Iran
2 Assistant Professor of Clinical Psychology, Islamic Azad University, Qom Branch, Qom, Iran
3 Assistant Professor, Department of General Psychology, Islamic Azad University, Qom Branch, Qom, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to analyze the effects of parenting style and practice of religious beliefs of families on individual, social and educational characteristics of students. This research In terms of purpose, is Practical And in implementation method, is Descriptive in type of correlation (Regression). The statistical population of this study includes all second year high school students in Qom in the academic year 1399-99 (approximately 15 thousand male and female students). The statistical sample of the study includes 375 students (according to Morgan table) who were selected and studied in a cluster-random manner. The research instruments included Bamrind (1972) Parenting Styles Questionnaire, Religious Beliefs Questionnaire (2000), Neo Personality Traits Questionnaire designed by McCrery and Costa (1985), The Wieland Social Development Scale, and Pham & Taylor (1999) Academic Performance Questionnaire. The validity of the questionnaire was confirmed by the professors and their reliability was reported to be satisfactory. To analyze the data in the descriptive statistics section, descriptive tables and graphs were used to express the demographic and descriptive characteristics of the research. The results of the present study showed that parenting styles and practice of religious beliefs of families affect the individual, social and educational characteristics of students. Thus, the better the parenting styles of the parents, from the authoritarian style to the logical authority style, the better the students 'academic, social and academic performance, and on the other hand, the better the students' religious beliefs, the better the academic performance. Students' social and educational conditions improve.

کلیدواژه‌ها [English]

  • parenting style
  • religious beliefs
  • personality traits
  • social development
  • students

مراجع

  • ابراهیم‌آبادی، حیدر. (1388). تأثیر دو روش مبتنی بر وب و آموزش به روش سنتی بر یادگیری و انگیزه   پیشرفت تحصیلی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
  • احمدی برگانی، فرشته. (1396). رابطه سبک‌های تربیتی والدین با سازگاری تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان داراب، کنگره ملی توانمندسازی جامعه در حوزه مشاوره، خانواده و تعلیم و تربیت اسلامی، تهران، مرکز توانمندسازی مهارت‌های فرهنگی و اجتماعی جامعه،
  • امینی، شهریار (1387). بررسی نقش خودکارآمدی، خودتنظیمی و عزت‌نفس در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان سال سوم دبیرستان، رشته علوم تجربی شهرستان شهرکرد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت‌معلم.
  • برک، لورا. (2007). روانشناسی رشد (از لقاح تا کودکی)، ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: ارسباران.
  • بلاغت، رضا، احمدی، هادی و گلزاری مقدم، نجمه. (1395). بررسی رابطه جهت‌گیری مذهبی و هوش اخلاقی با تعهد زناشویی دانشجویان متأهل دانشگاه سیستان و بلوچستان. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی،10(23).187-208
  • تنهای‌رشوانلو، ف و حجازی. (1388). ارتباط ادراک از سبک فرزند پروری والدین با انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان دبیرستانی، دوماهنامۀ علمی ـ پژوهشی دانشور رفتار، 16 (1)، 39,4.
  • ثابت خواه فومنی، صدیقه؛ عباس اخوان خدا شهری و سمیه فرج پور کمسری. (1398). نقش سبک‌های فرزند پروری مادران در پیش‌بینی مهارت‌های اجتماعی دانش آموزان پایه ششم دختر شهرستان فومن، دومین همایش ملی علمی پژوهشی روانشناسی و علوم تربیتی، شیروان، موسسه پژوهشی رهجویان پایا شهر اترک و مجله علمی تخصصی پایا شهر
  • جاسم نژاد، منیژه. (1398). رابطه ادراک خدا و نگرش مذهبی با رضایت از زندگی در دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر اهواز، پنجمین کنفرانس بین‌المللی دستاوردهای نوین پژوهشی در علوم اجتماعی و علوم تربیتی و روانشناسی، تهران، دبیرخانه دائمی کنفرانس
  • خجسته، سعیده و مجید امان الهی خبیصی. (1398). رابطه پایبندی مذهبی و رشد اخلاقی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، نخستین کنفرانس ملی علوم انسانی و توسعه، شیراز، دانشگاه پیام نور استان فارس-مرکز توسعه آموزش‌های نوین ایران (متانا)
  • خدایاریفرد، محمد و همکاران. (1388). طرح آماده‌سازی مقیاس دین‌داری و ارزیابی سطوح دین‌داری اقشار مختلف جامعه‌ی ایران، دانشگاه روانشناسی و علوم تربیتی.
  • خسروی، معصومه. حکیمی نصرآبادی، سمانه السادات. (1391).رابطه سبک های فرزند پروری والدین و اعتیاد به اینترنت با اختلالات یادگیری در دانش آموزان. تحقیقات و فناوری، دروه 2، شماره 1: 35-45.
  • دبیری، سولماز، دلاور، علی، صرامی، غلامرضا. (1390). نقش پیش‌بینی کننده سبک‌های فرزند پروری و حرمت خود در شادکامی دانشجویان. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 7(20): 16-1.
  • رضوی، انسیه؛ خدیجه بارانی و مهدی شریفی. (1394). رابطه بین جهت‌گیری مذهبی با کارکرد خانواده و شادکامی در بین دانش آموزان دبیرستانی، کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در علوم تربیتی و روانشناسی و آسیب‌های اجتماعی ایران، تهران، انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین و مرکز مطالعات و تحقیقات
  • شجری، خدیجه. حجازی، مسعود. (1398). نقش میانجی سازگاری تحصیلی در رابطه بین سبک‌های فرزند پروری والدین با بلوغ عاطفی و ناگویی خلقی در دانش آموزان دختر شهر زنجان، دو فصلنامه راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی 6(2): 56-67
  • شولتز، الن و سیدنی (1388). نظریه‌های شخصیت. ترجمه سید یحیی محمدی، نشر هما، تهران.
  • شیخی، محمدتقی (1391). شخصیت و جامعه‌شناسی زنان و خانواده. تهران، شرکت سهامی انتشار.
  • صاحبی، علی. (1388). رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و هوش هیجانی. پایان‌نامه برای اخذ مدرک کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران.
  • علوی اعلاء، سید مرتضی. (1393). بررسی نقش سبک‌های تربیتی خانواده هایسنتی و مدرن بر عملکرد تحصیلی فرزندان، فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی 2 (14)
  • کارتلج، جی و میلبرن، اف. (1387). "آموزش مهارت‌های اجتماعی به کودکان ". ترجمه محمدحسن نظری نژاد، مشهد؛ انتشارات قدس رضوی.
  • نعمتی وناشی، رویا و رضا نعمتی وناشی. (1397). بررسی رابطه سازش یافتگی دوتایی (والدین) و سبک‌های فرزند پروری والدین در سازگاری اجتماعی و عاطفی دانش آموزان مقطع متوسطه، ماهنامه پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری 3 (23): 102-113
  • نولن هوکسما و همکاران. (1392). زمینه روانشناسی هیلگارد و اتکینسون، ویاریش نهم. ترجمه مهدی گنجی، انتشارات ساوالان.
  • زامیاد عباس، یاسمی محمدتقی، واعظی سید احمد. هنجاریابی مقدماتی مقیاس رفتار انطباقی و اینلند در جمعیت شهری و روستایی شهر کرمان. مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایران. ۱۳۷۵; ۲ (۴): ۴۴-۵۵
  • سروقند، سیروس، برزگر، مجید، بلاغی، طاهره. (1390). رابطه بین ویژگی­های شخصیتی با ابعاد کمال­گرایی و شیوه­های مقابله با استرس در دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد مرودشت. جامعه­شناسی زنان، 2(3): 102-81.
  • صدر محمد مهراد، خادم الرضا نوشین، اخباری سحرناز، علمائی مرضیه، هاشمیان سیدسپهر. ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه سبک‌های فرزند پروری. مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایران. ۱۳۹۷; ۲۴ (۱): ۸۰-۹۱.
  • فکور، الهام، پیله­ورزاده، مطهره، شمسی، افضل، قادری، مصعب. (1394). ارتباط باورهای مذهبی باعزت نفس در دانشجویان، مجله علوم پزشکی زانکو، تابستان، 60-5.
  • Esfandiyar B, Khashabi J, Amanpour E, Azimi N. Relationship between Spiritual Well-being, Religion, and Hope among Patients with Cancer. Hayat, Journal of Faculty of Nursing and Midwifery. 2011; 17(3):27-37.
  • Fuentes-Balderrama, J. del Castillo, C. C. García, A. O. Loving, R. D. Plaza, B. T. & Cardona, J. R. P. (2020). The Effects of Parenting Styles on Internalizing and Externalizing Behaviors: A Mexican Preadolescents Study. International Journal of Psychological Research, 13(1), 9-18.
  • Ghafouri, S. Hassanabadi, H. Mahram, B. & Ghanbari Hashem Abady, B.A. (2011). A Survey on Effects of Forgiveness Method Based on Spiritual–Religious Therapies in Reduce Marital Conflict. Journal of Modern Psychological Studies; 6(24):123-142.
  • Ghani, F. B. A. Kamal, S. L. A. & Aziz, A. A. (2014). The implication of parenting styles on the akhlak of Muslim teenagers in the south of Malaysia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 114, 761-765
  • Gwin, S. Branscum, P. Taylor, L. Cheney, M. Maness, S. B. Frey, M. & Zhang, Y. (2020). The relationship between parent–young adult religious concord and depression. Journal of Spirituality in Mental Health, 22(1), 96-110.
  • Hales, D. (1999). An invitation to health. Pacific grove, CA: brooks/cole publishing company. U.S.A.
  • Hardy, S. A. Dollahite, D. C. & Baldwin, C. R. (2019). Parenting, religion, and moral development. The Oxford Handbook of Parenting and Moral Development, 179.
  • Haslam, D. Poniman, C. Filus, A. Sumargi, A. & Boediman, L. (2020). Parenting style, child emotion regulation and behavioral problems: The moderating role of cultural values in Australia and Indonesia. Marriage & Family Review, 1-23.
  • Patreka evraret. Evelin, obdecam. (2017). The relationship between motivation, learning approaches, academic performance and time spent. Accounting Education. Volume 26, 2017 - Issue 1
  • Roxana Dev, R. D. O. Kamalden, T. F. T. Geok, S. K. Abdullah, M. C. Ayub, A. F. M. & Ismail, I. A. (2018). Emotional Intelligence, Spiritual Intelligence, Self-Efficacy and Health Behaviors: Implications for Quality Health. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 8(7), 794–809.
  • Seroussi, D. E. & Yaffe, Y. (2020). Links between Israeli College Students’ Self-Regulated Learning and Their Recollections of Their Parents’ Parenting Styles. SAGE Open, 10(1), 2158244019899096.
  • Smith, C. P. (2020). How Do Parenting Styles Influence the Academic Performance of African-American College Students at an HBCU on the East Coast (Doctoral dissertation, Walden University).
  • Turner & Rose & Cooper (2005). Parental bonding and disorder symptoms in adolescents: The meditating role of core beliefs. Eating Behaviours 6. 113-118
  • Yang, K.P. Mao, X.Y. (2007). A study of nurses' spiritual intelligence: A cross-sectional questionnaire survey. Journal of Nursing Studies, 144, 999-1010.
  • Ashouri, F. P. & Rasekhi, S. (2016). Correlation between religious beliefs with mental health and academic performance in medical students. International Electronic Journal of Medicine, 5(1), 1-6.
  • Borji, M. Memaryan, N. Khorrami, Z. Farshadnia, E. & Sadighpour, M. (2020). Spiritual Health and Resilience among University Students: the Mediating Role of Self-Esteem. Pastoral Psychology, 69(1), 1-10.
  • Estrada, C. A. M. Lomboy, M. F. T. C. Gregorio, E. R. Amalia, E. Leynes, C. R. Quizon, R. R. & Kobayashi, J. (2019). Religious education can contribute to adolescent mental health in school settings. International journal of mental health systems, 13(1), 1-6.
  • Zubairu, U. M. & Sakariyau, O. B. (2016). The Relationship between Religiosity and Academic Performance amongst Accounting Students. International Journal of Evaluation and Research in Education, 5(2), 165-173.
  • Hair, J. F. Sarstedt, M. Ringle, C. M. & Mena, J. A. (2011). An assessment of the use of partial least squares structural equation modeling in marketing research. Journal of the Academy of Marketing Science, 40(3), 414–433.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار