تحلیل عوامل فرهنگی و روان شناختی مؤثر بر کاهشِ گرایش به اقامه نماز در میان دانشجویان(مطالعه موردی دانشگاه فرهنگیان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

جامعة المصطفی العالمیة

چکیده

نماز به‌عنوان یکی از اصول اصلی دین اسلام، جایگاه ویژه‌ای در باورهای مذهبی مسلمانان دارد و انجام آن یک تکلیف شرعی است که تأثیرات عمیقی در ابعاد معنوی، تعارض ارزش های فردی و اجتماعی انسان بر جای می‌گذارد. پژوهش حاضر درپاسخ بدین سوال پژوهش که به عوامل روان شناختی و فرهنگیِ موثر بر کاهش گرایش به اقامه نمازدر میان دانشجویان چیست، تدوین شده است. این مطالعه با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی از نوع پیمایشی انجام شده و جامعه آماری شامل دانشجویان، فعالان فرهنگی و اساتید گروه معارف اسلامی در دانشگاه فرهنگیان بوده است. نمونه‌گیری به روش تصادفی خوشه‌ای انجام شده و تعداد 530 نفر به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای محقق ساخته با بهره مندی از الگوهای روان شناختی دینداری تدوین شده و روایی ابزار پژوهش از طریق تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (۷۶/۰) تأیید شده است.
یافته‌ها نشان می‌دهند که از منظر اولویت‌بندی وضعیت‌سنجی کاهش گرایش به اقامه نماز، عوامل فرهنگی به ترتیب اولویت، ضعف در التزام به مناسک دینی، ضعف در شناسایی پیامدهای دینی، ضعف در باورهای دینی و تلقی اشتباه از دانش دینی جایگاه‌های اول تا چهارم را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین، از میان عوامل روان شناختی مؤثر بر گرایش به بی‌نمازی، عوامل تعارض ارزش های فردی و تأثیرات فرهنگی بیشترین تأثیر را داشته‌اند و پس از آن به ترتیب تربیت و محیط، نگرش به زندگی،دسترسی مالی و تعارض ارزش های فردی قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Finding the context of the psychological and cultural factors of the investigation on the tendency to pray (a case study of Farhangian University(

نویسنده [English]

  • Milad Shamakhte
almostafa univercity
چکیده [English]

نماز به‌عنوان یکی از اصول اصلی دین اسلام، جایگاه ویژه‌ای در باورهای مذهبی مسلمانان دارد و آن را یک تکلیف شرعی است که تأثیرات مهمی در معنویت، ارزش‌های فردی و اجتماعی انسان بر جای می‌گذارد. پژوهش حاضر درپاسخ بدین سوال تحقیق که به عوامل روان شناختی و فرهنگی بر کاهش گرایش به نمازدر میان دانشجویان چیست، تدوین شده است. این مطالعه با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی از نوع پیمایشی انجام شده و جامعه آماری شامل دانشجویان، فعالان فرهنگی و اساتید گروه معارف اسلامی در دانشگاه فرهنگیان بوده است. نمونه‌گیری به روش تصادفی خوشه‌های انجام شده و تعداد 530 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای محقق ساخته با بهره مندی از الگوهای روان شناختی دینداری تدوین و روایی ابزار پژوهش از طریق تحلیل عاملی ارزیابی و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (۷۶/۰) بررسی شده است.
یافته‌ها نشان می‌دهند که از نظر اولویت‌بندی وضعیت گرایش کاهش به اقامه نماز، عوامل فرهنگی به ترتیب، ضعف در التزام به مناسکی، ضعف در شناسایی پیامدهای دینی، ضعف در باورهای دینی و تلقی اشتباه از دینی جایگاه‌های اول تا چهارم را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین، از میان عوامل روان شناختی بر گرایش به بی‌نمازی، عوامل ارزش‌های فردی و تأثیرات فرهنگی مهم را داشته‌اند و پس از آن به ترتیب تربیت و محیط، نگرش به زندگی، دسترسی مالی و ارزش‌های فردی قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها [English]

  • prayerlessness
  • student-teachers
  • psychological tendency
  • cultural tendency