بررسی میزان شدت مولفه‌های آسیب‌رسان فرهنگی در محتوای « شبکه‌های اجتماعی» و « بازی‌های تلفن‌همراه»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت و برنامه ریزی امور فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریزی امور فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد علوم و مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی کامپیوتر، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت‌ و برنامه ریزی امور فرهنگی، دانشکده مدیریت‌ و‌اقتصاد، واحد علوم‌ و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی میزان شدت وجود مولفه‌های آسیب‌رسان فرهنگی در محتوای « شبکه‌های اجتماعی» و « بازی‌های تلفن‌همراه» می باشد. در این پژوهش پرسشنامه‌ای، حاوی 18 مولفه آسیب‌رسان فرهنگی پرتکرار از 12 نظام‌ معتبر رده‌بندی سنی محصولات فرهنگی کشورهای مختلف، را در اختیار 122 نفر از فعالین حوزه فضای مجازی اعم از متخصص تولید و توزیع بازی و نرم افزار، معلم و مربی، فعالین فضای مجازی و پژوهشگران حوزه فرهنگ، قرارداده و از پاسخگویان خواستیم تا مشخص نمایند که شدت وجود این مولفه‌های آسیب‌رسان فرهنگی در محتوای شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های تلفن‌همراه به چه میزان است؟ این پرسشنامه برای هر کدام از دو بستر به صورت جداگانه انجام شد.
در پایان مشخص گردید که مولفه‌های آسیب‌رسان فرهنگی در محتوای شبکه‌های اجتماعی نسبت به بازی‌های تلفن-همراه با شدت بیشتری وجود دارد و پایش آنها از اهمیت بالاتری برخوردار است. همچنین مولفه‌های آسیب‌رسان فرهنگی « شوخی‌های نامناسب » ، « مصرف‌گرایی»، « بدپوششی و برهنگی»، « پیام‌های ضدحکومتی و ضدارزشی» ، « مسائل و تمایلات‌جنسی» و « ناامیدی » بیشترین میزان شدت را در محتوای شبکه‌های اجتماعی دارا می‌باشند.
با توجه به ضریب نفوذ بالای تلفن‌همراه در جامعه و دامنه وسیع مصرف‌کنندگان، لزوم تدوین ساختارهای پایش و هدایت مصرف و ارتقای سطح دانش و سوادرسانه‌ای کاربران بسیار ضروری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

investigate the intensity of harmful cultural elements in the content of “social media” and “mobile games”

نویسندگان [English]

  • Mohammad Bitaraf 1
  • Dr.Fatemeh Azizabadi farahani 2
  • Dr. Behruoz Minaei bidgoli 3
  • Dr. Ali akbar Rezaie 4
  • Ataallah Abtahi 4
1 PhD student in Cultural Affairs Management and Planning, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Cultural Affairs Management and Planning, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Professor of Computer Science and Engineering, Faculty of Computer Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Cultural Affairs Management and Planning, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Social media and mobile games have become an integral part of our lives. Overuse of social media and exposure to a variety of content that might be harmful require improved knowledge and social media literacy to make it less risky for users to use these platforms. Considering the significant penetration of social media in society and the large number of users, the formulation of surveillance and usage guidance structures plays a crucial role.
This study aims to investigate the intensity of harmful cultural elements in the content of “social media” and “mobile games”. In this study, 122 cyberspace activists—including game and software production and distribution experts, teachers and trainers, cyber-activists, and researchers in the field of culture—were given a questionnaire containing 18 prevalent harmful cultural elements from 12 valid age group systems of cultural products from various countries. The respondents were asked to rate the intensity of these harmful cultural elements in social media and mobile game content. For each of the platforms, this questionnaire was used exclusively.
The findings show that social media has more harmful cultural elements than mobile games, which calls for increased surveillance. Also, harmful cultural elements such as “inappropriate witticism”, “Consumerism”, inappropriate clothing and nudity”, “anti-governmental and counterfactual messages”, “sexuality issues” and “disappointment” were the most prevalent elements in social media content.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mobile
  • Social Media
  • Mobile Games
  • Age classification system
  • Harmful cultural elements
اکبـری، فیـروز (1389). تلفن همراه 2: آسـیب‏شناسـی اجتمـاعی. مجلـه حصـون، ش 23.
انصاری، باقر (1390). حقوق رسانه. انتشارات سمت، چاپ اول.
بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای (1387). نظام ملی‏رده‌بندی سنی بازی‌های رایانه‌ای. تهران: بنیاد ملی بازی‏های رایانه‏ای.
بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای (1388). کنترل خانواده و نظام ملی رده‌بندی سنی. تهران: بنیاد ملی بازی‏های رایانه‏ای.
بیات، سهراب (1382). روان‏شناسی اجتماعی. تهران: نشر مهرداد.
پلاک،فرد، بیتس، دانیل (1395). انسان‏شناسی فرهنگی. ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی
جعفری تبریزی، محمدتقی (1395). فرهنگ‏پیرو فرهنگ‏پیشرو. تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
حسین‏زاده، اکرم (1386). آسیب‏شناسی تربیت اخلاقی. تهران: نشریه کتاب نقد شماره 42.
رابرتسون، یان (۱۳۷۴). درآمدی بر جامعه (با تأکید بر نظریه‏های کارکردگرایی، ستیز و کنش متقابل نمادی). ترجمه: حسین بهروان، چاپ دوم، مشهد: نشر آستان قدس‏رضوی.
رحیمی، محمد و رادبه، پرنده (1392). آسیب‏شناسی فضای‏ مجازی و خانواده؛ تهدیدها و چالش‏هـا. دومین سمینار فضای‏مجازی و خانواده، وبسایت علوم‏اجتماعی ایران.
زنجانی زاده، هما (1384). بررسی تأثیر اینترنت بر ارزش‏های خانواده در بین دانش‏آموزان. مجله انجمن جامعه‏شناسی ایران، دورة ششم، ش 2.
ساروخانی، باقر (1386). نگاهی به فرهنگ و رسانه. فصلنامه فرهنگ رسانه. شماره 1.
سبحانی‏نژاد، مهدی، سیاوش پورطهماسبی و آذرتاجور (1388). چـالش‏هـا و کارکردهـای فرهنگـی و اجتماعی تلفن همراه و راهکارهای اصلاح آن. ماهنامه مهندسی فرهنگی، س 3، ش 31-32.
سلیمانی‏پور، روح االله (1389). شبکه‏های اجتماعی؛ فرصت‏ها و تهدیدها. فصلنامه ره آورد، ش 31.
صالحی‏امیری، سیدرضا (1386). مفاهیم و نظریه‌های فرهنگی. تهران: ققنوس.
عاملی، سعیدرضا؛ صبار، شاهو و رنجبر رمضانی، مهدی. (1387). مطالعات تلفن همراه: زندگی در حال‏ حرکت. تهران: سمت.
کارلوت، ساندرا ال؛ ویلسون، بارابارا جی (1400). تأثیرات شناختی رسانه‏ها؛ کودکان چه‏چیزی و چگونه می‏آموزند. ترجمه: ناصر اسدی؛ مریم اشجمع و دیگران. تهران: چاپار.
 
کیا، علی اصغر؛ بهنام راد، رضا (1369). نظام درجه‏بندی برنامه‏های تلویزیونی در امریکا، فرانسه، مالزی و ترکیه. پژوهش‏های ارتباطی، تابستان 1396. شماره 90.
گیدنز، انتونی (1383). جامعهشناسی. ترجمه: منوچهر صبوری.تهران: نشر نی.
مک کوئیل، دنیس. (1382). درآمدی بر نظریه‌های ارتباطات جمعی. ترجمه: پرویز اجلالی. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها. چاپ اول.
منطقی، مرتضی (1380). بررسی پیامدهای بازی‌های ویدئویی و رایانه‌ای. تهران: فردانش.
مهدی زاده، سیدمحمد (1396). نظریه‏های رسانه اندیشه‏های رایج و دیدگاه‏های انتقادی: همشهری.
مرکز افکارسنجی ایسپا (1401). بررسی میزان استفاده از رسانه‏های اجتماعی در کل کشور. مصاحبه تلفنی.
وثوقی، منصور و نیک خلق، علی اکبر (1372). مبانی جامعه‏شناسی. تهران: خردمند.
شریعت، سید وحید و همکاران (1388). رده بندی سنی بازی‌های رایانه‏ای از دیدگاه روان‏شناختی: مطالعه‏ای به روش دلفی، فصلنامه تازه‏های علوم‏شناختی، ش 42.
Andonova, V. (2006). “Mobile phones, the Internet and the institutional environment”, Telecommunications policy, No.30, pp.29-45.
Baran, S. J. & Davis, D. K. (2011). Mass Communications Theory; Foundations, Ferment, and Future (Sixth Edition), Cengage Learning.
Biagi‌, S. (2007). Media Impact; an Introduction to Mass Media, Thomson Wadsworth.
CSA. (2016). An Independent Authority to Protect Audiovisual Communication Freedom‌, Retrieved from,http://www.csa.fr/en/The-CSA/An-Independent-Authority-to-Protect-Audiovisual-Communication-Freedom.
CSA, The Classification of the Programs by the TV Channels, Retrieved from, http://en.www.csa.fre05d.systranlinks.net/en/television/le-suivi-des-programmes/jeuness-et-protection-des-mineurs/la-signaletique-jeunesse/la-classification-des-programmes-par-les-chaines-de-television.
Fortunati, L. (2001), “The Mobile Phone:AnIdentity on Move”, Personal and Ubiquitous Computing, pp. 585-98.
Gentile, M., Pisanu, F., Gaetani, M. R., Filosi, G., & Campregher, S. (2013). Tecnologie per insegnare e apprendere. Scuola Italiana Moderna, 120, 59-62/86- 88
Sofoulis, Z. (2002), “Cyberquake: Haraway s Manifesto”, in D. Tofts, A. Jonson and A. Cavallaro (eds.0), Prefiguring Cyberculture: An IntelleectualHistory, Massachusetts and London, The MIT Press