تحلیل پدیدارشناسانه نگرش دانشجویان نسبت به نقش دانشگاه به‌عنوان منبع سرمایه اجتماعی در تعاملات اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم سیاسی، پیام نور قوچان، ایران

2 کارشناسی ارشد، رشته ادیان و عرفان، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 کارشناسی، رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

چکیده

این مطالعه با هدف تحلیل پدیدارشناسانه نگرش دانشجویان نسبت به نقش دانشگاه به‌عنوان منبع سرمایه اجتماعی در تعاملات اجتماعی در طول سال‌های بعد از انقلاب اسلامی ایران انجام شد. در این پژوهش، از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان دانشگاه‌های کشور در سال 1402 تشکیل دادند. نمونه از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و باتوجه به اشباع نظری با 10 نفر مصاحبه گردید. جمع‌آوری داده‌ها با مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق صورت گرفت. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش تحلیل مضمون و بر مبنای نظریه داده بنیاد و با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله‌ای اشتراوس و کوربین (1990)، طی سه مرحله کدگذاری اولیه، ثانویه و نهایی تجزیه‌وتحلیل گردیدند. مؤلفه‌های حاصل از شناسایی نقش دانشگاه در تعاملات اجتماعی در 8 مضمون اصلی (فرهنگ‌سازی؛ شبکه‌سازی اجتماعی؛ مدیریت برنامه‌ریزی و توسعه؛ مشارکت افزایی؛ مناسبت‌های فرهنگی؛ جامعه‌پذیری و اعتمادسازی؛ قانون پذیری؛ مردم‌سالاری)، 3 مضمون فرعی (فرهنگی، اجتماعی و آموزشی) و 64 کد باز شناسایی گردید. نتیجه‌گیری شد که دانشگاه به‌عنوان منبع اصلی سرمایه‌های اجتماعی منجر به ایجاد شبکه‌ای از تعاملات فرهنگی و اجتماعی بین دانشگاهیان و تشکیل شبکه‌های دوستی شده است. با توجه به یافته‌ها، باید سیاست‌هایی همچون رویدادهای فرهنگی، برنامه‌های رهبری و مبتنی بر محیط‌های اجتماعی که حس تعلق و تعامل را افزایش می‌دهند در محیط دانشگاه برای صیانت از سرمایه‌های فرهنگی در نظر گرفته شده و اجرا شوند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Phenomenological analysis of students' attitude towards the role of university as a source of social capital in social interactions

نویسندگان [English]

  • Ali Akbarpour Almeh joghi 1
  • Taleb Akbarpour Almeh joghi 2
  • ZahraAlsadat Hoseini Goki 3
1 Master of Political Science, Payam Noor Qochan, Iran
2 Master's degree, Department of Religions and Mysticism, Ferdowsi University of Mashhad, Iran,
3 BA, Geography and Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Iran
چکیده [English]

This study was conducted with the aim of phenomenological analysis of students' attitude towards the role of the university as a source of social capital in social interactions during the years after the Islamic Revolution of Iran. In this research, qualitative approach and interpretive phenomenological method were used. The statistical population of the research was formed by the students of the country's universities in 1402. The sample was selected through purposive sampling and 10 people were interviewed according to theoretical saturation. Data collection was done by in-depth semi-structured interview. The obtained data were analyzed using thematic analysis method and based on the foundational data theory and using the three-stage coding method of Strauss and Corbin (1990), during three stages of primary, secondary and final coding. The components resulting from the identification of the university's role in social interactions in 8 main themes (culturalization; social networking; planning and development management; increased participation; cultural occasions; socialization and trust building; legitimacy; democracy), 3 subthemes (cultural, social and educational) And 64 open codes were identified. It was concluded that the university as the main source of social capital has led to the creation of a network of cultural and social interactions between academics and the formation of friendship networks. According to the findings, policies such as cultural events, leadership programs and based on social environments that increase the sense of belonging and interaction should be considered and implemented in the university environment for the protection of cultural assets.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social capital
  • Social interactions: Universities
  • networking
  • Islamic Revolution

مراجع

افشار، سیمین. (1393). تحلیل جامعه‌شناختی رابطه سرمایه اجتماعی با هوش فرهنگی در بین دانشجویان دانشگاه تبریز. مطالعات جامعه‌شناسی، 7 (25): 57-39.
بابایی لاجیمی، زهرا. (1400). تحلیل جامعه‌شناختی تأثیر سرمایه اجتماعی بر بیگانگی اجتماعی در میان دانشجویان دانشگاه مازندران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی.
تاج‌بخش، کیان. (1384). سرمایه اجتماعی، اعتماد و دموکراسی و توسعه. ترجمه افشین خاک‌باز و حسن پویان، تهران: انتشارات شیرازه.
جعفری نژاد، مسعود؛ مرادی، مهدی؛ آذین، احمد؛ گلشنی، علیرضا؛ بقایی سرایی، علی. (1400). نقش سرمایه اجتماعی در توسعه سیاسی و اجتماعی جامعه‌ی ایران بعد از انقلاب اسلامی. برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 11(41): 196-163.
جواهری، فاطمه؛ باقری، لیلا. (1386). تأثیر استفاده از اینترنت بر سرمایه اجتماعی و انسانی. مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 15 (59): 66-33.
حسن بیگی، ابراهیم. (1390). بررسی عوامل مؤثر بر صیانت فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران. راهبرد، 20 (58): 366-335.
دیبایی، محسن؛ میرعرب، رضا. (1400). طراحی الگوی آموزش و توسعه سرمایه اجتماعی دانش آموزان دوره متوسطه. مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی، 9 (18): 217-195.
رضایی، فاطمه؛ یاسری، مهدی؛ جهانگیری، لیلا و نجات، سحرناز. (1395). بررسی سرمایه اجتماعی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی جهرم در سال 1393. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 15 (4)، 306-295.
رونقی، محمدحسین. (1398). رابطه اخلاق حرفه‌ای اسلامی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر سرمایه اجتماعی. مدیریت اسلامی، 27 (3): 184-163.
رهبر، عباسعلی؛ حیدری، فاطمه. (1390). تأثیر سرمایه اجتماعی بر ارتقاء سیاست‌گذاری. مطالعات روابط بین‌الملل، 4 (14): 253-219.
رهبر، عباسعلی؛ حیدری، فاطمه. (1397). جستاری در جامعه‌شناسی سیاسی ایران (انقلاب اسلامی سرمایه اجتماعی در ایران). تهران: سرو اندیشه.
ستاری، جلال. (1370). زمینه فرهنگ مردم. تهران: نشر ویراستار.
سمیعی، محمد؛ عموزاده مهدیرجی، حنیف. (1393). سرمایه اجتماعی مساجد و انقلاب اسلامی ایران: مطالعه موردی شبکه اجتماعی مسجد هدایت. پژوهشنامه علوم سیاسی، 9 (4): 102-73.
سیدنژاد، سیدرضی؛ نصیری، علی‌اصغر؛ سپهر، محمدمهدی. (1398). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در تحقق و تداوم آرمان‌های انقلاب اسلامی از منظر آموزه‌های دینی. سیاست اسلامی، 7 (3): 206-184.
شربتیان، محمدحسن؛ امینیان، اعظم. (1392). سنجش سرمایه اجتماعی دانشجویان پیام نور خراسان جنوبی و عوامل موثر بر آن. جامعه شناسی مطالعات جوانان، 3 (9): 114-93.
صالحی امیری، سیدرضا؛ کاوسی، اسماعیل. (1392). فرهنگ و مدیریت سازمان‌های فرهنگی. چاپ سوم، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.
فیض کاشانی، ملامحسن. (1388). المحجه البیضاء فی تهذیب الإحیاء. مترجم سید محمدصادق عارف، آستان قدس رضوی: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
قاسمی، حمید و جمعی از نویسندگان. (۱۳۹۹). مرجع پژوهش. تهران: انتشارات اندیشه آرا.
قائدعلی، حمیدرضا؛ عاشوری، مهدی؛ کرمی، رضاعلی. (1394). هدف‌گذاری فرهنگی و مدل مطلوب فعالیت فرهنگی در دانشگاه. دو فصلنامه فرهنگی انقلاب اسلامی، 5 (11): 280-261.
کردنائیج، اسدالله؛ خلیل پالندی، فرشته. (1397). تأثیر فرهنگ ایثار و شهادت بر سرمایه اجتماعی با میانجی‌گری باورهای دینی. مدیریت اسلامی، 26 (3): 58-37.
کلانتری، عبدالحسین؛ احمدپور پرویزیان، جعفر. (1393). نگرش دانشجویان به کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه به لحاظ اثرگذاری در توسعه اجتماعی و سیاسی دانشگاه‌ها (مورد: دانشگاه تبریز). فصلنامه علمی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، 4 (1): 112-87.
ماهرویی، ابوالحسن؛ محمودی، امیرحسین؛ افتخاری، اصغر؛ محمودی، مهدی. (1398). منابع قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در آموزش عالی مبتنی بر نقشه جامع علمی کشور. مجله پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، 8 (17): 184-149.
مصباح یزدی، محمدتقی. (1376). تهاجم فرهنگی. تحقیق و نگارش عبدالجواد ابراهیمی، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
منصوری، سمانه؛ صمدی، مجتبی. (1399). ترسیم نقش و جایگاه مفهوم سرمایه اجتماعی در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی. دوفصلنامه علمی مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، 3 (2): 258-221.
Abu Sayed Toyon, A. (2023). Student Employees’ Dropout Intentions: Work Excuse and University Social Capital as Source and Solution. European Journal of Educational Research, 12 (3): 1329-1348.
Almeida, D., Byrne, A., Smith, R. M., & Ruiz, S. (2019). How relevant is grit? The importance of social capital in first-generation college students’ academic success. Journal of College Student Retention: Research, Theory & Practice.
Bao, C., Li, Y., & Zhao, X. (2023). The Influence of Social Capital and Intergenerational Mobility on University Students’ Sustainable Development in China. Sustainability, 15 (61): 1-20.
Bosco, F. M., Bucciarelli, M., & Bara, B. G. (2004). The fundamental context categories in understanding communicative intention. J. Pragmat, 36 (4): 467–488.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In: Richardson, J., Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education. Westport, CT: Greenwood.
Brechwald, W., & Prinstein, M. (2011). Beyond homophily: a decade of advances in understanding peer influence processes. J. Res. Adolesc, 21 (11): 166–179.
Coleman, J. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94 (88): 95–120.
Espinoza Diaz, O., & González, L. E. (2012). Pol?ticas de educación superior en Chile desde la perspectiva de la equidad. Soc. Econ, 5 (12): 68–94.
Etikan, I., Musa, S.A., & Alkassim, R.A. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5 (1): 1–4.
Han, S.H., Grace, E., & Kang, S. (2022). Social Capital Leveraging Knowledge-Sharing Ties and Learning Performance in Higher Education: Evidence From Social Network Analysis in an Engineering Classroom. AERA Open, 8 (1): 1-15.
Hanifan, L. (1916). The rural school community center. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 67 (16): 130–138.
Hoppler, SS., Segerer, R., & Nikitin, J. (2022). The Six Components of Social Interactions: Actor, Partner, Relation, Activities, Context, and Evaluation. Front. Psychol, 12 (22): 743-774.
Jacobsen, H., Kristin, Vang, M. A., SmithVibeke, K. M. L., Wentzel-Larsen, & Lars, T. (2018). Quality of social interaction in foster dyads at child age 2 and 3 years. Child Psychiatry & Human Development, 50 (1): 121–131.
Koutra, K., Roy, A., & Kokaliari, E. (2020). The effect of social capital on nonsuicidal self-injury and suicidal behaviors among college students in Greece during the current economic crisis. International Social Work, 63 (1): 100-112.
Labra, P., Vargas, M., & Céspedes, C. (2021). The University as a Source of Social Capital in Chile. Front. Psychol, 12 (21): 1-16.
Lin, N. (1999). Building A Network Theory Of Social Capital. In Social Capital: Theory And Research, N. Lin. K. Cook And R.S. Burt (Eds.) New York: Aldine De Gruyere.
Mahar, A., Cobigo, V., & Stuart, H. (2013). Conceptualizing belonging. Disabil. Rehabitil, 35 (13): 1026–1032.
Maslow, A. (1970). Motivation and Personality. New York, NY: Harper and Row.
McPherson, M., Smith Lovin, L., & Cook, J. M. (2001). Birds of a feather: homophily in social networks. Annu. Rev. Sociol, 27 (1): 415–444.
Mishra, S. (2019). Social networks, social capital, social support and academic success in higher education: A systematic review with a special focus on ‘underrepresented’ students. Educational Research Review, 29 (1): 1-24.
Moore, S., & Kawachi, I. (2017). Twenty years of social capital and health research: a glossary. J Epidemiol Community Health, 71 (5): 513–517.
Murzyn‐Kupisz, M., & Działek, J. (2013). "Cultural heritage in building and enhancing social capital". Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 3 (1): 35-54.
Petrovich, A., & Vadimovich, A. (2018). Social capital of students and faculty as a resource for improving the quality of education. Revista ESPACIOS, 39 (23): 1-22.
Putnam, R. (1993). The prosperous community: Social capital and public life. The American Prospect, 13 (4): 1-11.
Reis, H. T., Nezlek, J., & Wheeler, L. (1980). Physical attractiveness in social interaction. J. Pers. Soc. Psychol, 38 (8): 604–617.
Rodina, O., Gladkova, L., & Selivanova, O. (2019). University students’ social interaction type specifics in the learning process. SHS Web of Conferences, 69 (3): 1-4.
Strauss, A. L., & Corbin, J., (1990). Basics of Qualitative Research. Thousand Oaks CA: Sage Publications.
Weber, H., Schwenzer, M., & Hillmert, S. (2020). Homophily in the formation and development of learning networks among university students. Netw. Sci, 8 (20): 469–491.
Wu, C., & Shi, Z. (2020). Education and social trust in transitional China. Chinese Sociological Review, 52 (2): 115–143.
Yuan, Y., Alabdulkareem, A., & Pentland, A. (2018). An interpretable approach for social network formation among heterogeneous agents. Nat. Commun, 9 (18): 47-74.
 
 
پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی
دوره 15، شماره 31
شهریور 1404
صفحه 30-1

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار