بررسی تاثیر هوش سازمانی بر بهبود عملکرد سازمانی کارکنان با توجه به نقش میانجی عدالت سازمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی کامپوتر و فناوری اطلاعات، دانشگاه پیام نور

2 گروه مدیریت فناوری اطلاعات ، دانشگاه پیام نور

3 دانشگاه بیرجند، دانشکده علوم ریاضی و آمار، گروه آمار

چکیده

بهبود عملکرد کارکنان سازمان یکی از دغدغه های اصلی سازمانها بویژه سازمانهای خصوصی در بازار پرتلاطم و رقابتی امروزی می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیرگذاری هوش سازمانی بر بهبود عملکرد سازمانی کارکنان با میانجیگری عدالت سازمانی است. این پژوهش کاربردی بوده و به روش توصیفی – پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل 816 نفر از کارکنان شرکتهای خصوصی صنایع کاشی استان اصفهان می باشد که 286 پرسشنامه بصورت تصادفی بین آنان توزیع و در نهایت داده های 269 پرسشنامه تجزیه و تحلیل شد. بمنظور جمع آوری داده از پرسشنامه های استاندارد استفاده شد که با وجود اعتبار نظری، روایی آنها توسط خبرگان و پایایی آنها با استفاده از آلفای کرونباخ مجددا مورد ارزیابی قرار گرفت و تایید گردید. بر اساس یافته های پژوهش هوش سازمانی بر بهبود عملکرد سازمانی کارکنان و عدالت سازمانی تاثیر مثبت و معناداری دارد. بعلاوه عدالت سازمانی روی بهبود عملکرد سازمانی کارکنان تاثیر گذار است. همچنین تاثیر متغیر میانجی عدالت سازمانی در رابطه با هوش سازمانی و بهبود عملکرد تایید شد. بر اساس نتایج این پژوهش با تقویت هوش سازمانی و گسترش عدالت سازمانی می توان عملکرد سازمانی کارکنان را به طور قابل ملاحظه‌ای بهبود بخشید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating the impact of organizational intelligence on improving the organizational performance of employees with regard to the mediating role of organizational justice

نویسندگان [English]

  • Masarat Ayat 1
  • Sanaz Shafiei 2
  • Narges Asadollahi 3
1 Department of computer Engineering and information technology , payame Noor University
2 Department Information Technology Management, payame Noor Univesity
3 Department of Statistics, Faculty of Mathematical Sciences and Statistics, University of Birjand
چکیده [English]

Improving the performance of the organization's employees is one of the main concerns of organizations, especially private organizations in today's turbulent and competitive market. The purpose of this research is to investigate the impact of organizational intelligence on improving the organizational performance of employees through the mediation of organizational justice. This research is practical and has been carried out using a descriptive-survey method. The statistical population includes 816 employees of private companies of tile industries in Isfahan province, 286 questionnaires were randomly distributed among them and finally the data of 269 questionnaires were analyzed. In order to collect data, standard questionnaires were used, which despite their theoretical validity, their validity was re-evaluated and confirmed by experts and their reliability using Cronbach's alpha. Based on the findings of the research, organizational intelligence has a positive and significant effect on improving the organizational performance of employees and organizational justice. In addition, organizational justice has an impact on improving the organizational performance of employees. Also, the mediating effect of organizational justice in relation to organizational intelligence and performance improvement was confirmed. Based on the results of this research, by strengthening organizational intelligence and expanding organizational justice, the organizational performance of employees can be significantly improved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational intelligence
  • performance improvement
  • organizational justice

مراجع

  1. ابراهیمی، مصطفی؛ ابراهیمی، اکبر؛ جزایری، سیدمسلم و ابراهیمی، ابراهیم (1395)، بررسی رابطه بین هوش سازمانی با عدالت سازمانی معلمان شهرستان فارسان، چهارمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران.
  2. رضااسماعیلی، محمود؛ محمدیاری، زهره و موسوی، کیوان (1395). نقش هوش سازمانی بر فراموشی سازمانی هدفمند. مطالعات منابع انسانی، 6(4)، 45-70.
  3. افخمی اردکانی، مهدی؛ رجب‌پور، ابراهیم؛ علیمحمدی اردکانی، مجید (1400). بررسی تأثیر عدالت سازمانی و اعتماد سازمانی بر نوآوری مدیران مدارس (مورد مطالعه: مدارس یزد). مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 10(2).
  4. بدلی وند، مجید؛ کریمیان، حبیب الله و فتحی، سروش (1400). عملکرد سازمان تأمین اجتماعی در تحقق عدالت اجتماعی. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 13(2)، 37-52.
  5. بهادری، محمدکریم؛ ابوالقاسمی، کامران و تیمورزاده، احسان (۱۳۹۵). ارزیابی عملکرد و رتبه‌بندی بخش‌های یک بیمارستان نظامی با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌ها و پرامسی. مجله طب نظامی، 18(4)، ۳۲۵-۳۳۴.
  6. پیری، زکیه (1385). مـدلی بـرای هـوش سـازمانی. چهـاردهمین همـایش سـالانه دانشجویان مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی سراسر کشور، تهران.
  7. تولایی، روح الله (1386). رویکردهای نوین به ارزیابی عملکرد سازمان‌ها. فصلنامه علمی توسعه سازمانی پلیس، (12)، 9-30.
  8. تیموری، هادی؛ شائمی، علی و زارعی، مریم (1396). رابطه ابعاد هوش سازمانی و کارآفرینی سازمانی. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 25(83)، 115-134.
  9. جعفری، مینا و حسینی‌نیا، سید رضا (1398). تأثیر سکوت سازمانی بر رفتارشهروندی سازمانی کارکنان ادارات ورزش و جوانان استان خراسان شمالی: با نقش تعدیل کنندگی عدالت سازمانی. فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، 6(4)، 71-82.

 

  1. حسینی، سید علی؛ خادمی‌زارع، حسن؛ صادقیه، احمد و فخرزاد، محمد باقر (1396). رتبه‌بندی ابعاد عدالت سازمانی با به‌کارگیری تکنیک تاپسیس (مورد مطالعه: کمیتۀ امداد امام خمینی (ره) کل استان خراسان رضوی). مجله علمی مدیریت فرهنگ سازمانی، 15(2)، 393-417.
  2. خاکپور، عباس و قلی‌پور، میترا (1396). نقش اهمال‌کاری شغلی در عدالت سازمانی ادراک‌شده مطالعة موردی کارکنان دانشگاه پیام‌نور همدان. جامعه‌شناسی کاربردی، 28(4)، 113-122.
  3. خسروی‌زاده، اسفندیار؛ کمانکش، اکرم؛ مقدسی، حسین و زهره وندیان، کریم (1398). ارتباط عدالت سازمانی و اشتیاق شغلی با عملکرد سازمانی مربیان (مورد مطالعه: هیات های ورزشی شهر اراک). فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، 6(1)، 55-63.
  4. دوستار، محمد؛ اسماعیل‌زاده، محمد (1392). عدالت سازمانی و تأثیر آن بر آوا و عملکرد کارکنان. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 22(72)، 143-163.
  5. رحمان سرشت، حسین؛ قاسمی شمس، معصومه و اکبری، محسن(1399). بررسی نقش میانجی قابلیت‌های پویا و استراتژی رقابتی ترکیبی در رابطه با ساختار و عملکرد سازمانی در شرکتهای تولیدی استان گیلان. مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی، 10(40)، 82-57.
  6. زارعی، عظیم؛ فارسی‌زاده، حسین؛ سیاه‌سرانی کجوری، محمدعلی و دهقانی‌‍سلطانی، مهدی (1394). تأثیر هوش سازمانی بر عملکرد سازمان با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بازاریابی، پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 7(13)،2-2.
  7. ساعتی‌زارعی، اکبر؛ شعبانی‌بهار، غلامرضا و سلیمانی، مجید (۱۳۹۹). تحلیل اثر سیستم مدیریت استعداد بر فرایند توانمندسازی کارکنان از طریق هوش سازمانی در ادارات کل ورزش و جوانان کشور. رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، ۸ (۲۸)، ۱۰۱-۱۱۸.
  8. سیدی، میرحسین و لطیفی، میثم (1395). بررسی توام نقش هوش سازمانی و بالندگی سازمانی در عملکرد شرکت‌های شهرک صنعتی شهید سلیمی تبریز. مدیریت فرهنگ سازمانی، 4(2)، 409-428.
  9. شمس مورکانی، رضا؛ مشایخی، منصوره و سلیمانی، سعید (1393)،تعیین نقش هوش سازمانی در ارتقای عملکرد سازمانی: مطالعه موردی مدیران دبیرستان‌های شهر تهران، فصلنامۀ روانشناسی تربیتی،10(31)، 165-189.
  10. شهبازی، سعید و عزیزی، صادق (1400). مبانی و مفاهیم هوش سازمانی. مطالعات کاربردی در علوم مدیریت و توسعه، 32(6)، 57-65.
  11. شیخ‌زاده، رجبعلی (1398). طراحی الگوی راهبردی مدیریت بهره‌وری سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی. فصلنامه مطالعات حفاظت و امنیت انتظامی، 14(51)، 1-32.
  12. ضرغامی، سعید و امیری، مقصود (1400). بررسی تأثیر عدالت سازمانی بر تعهد سازمانی و انگیزه کاری کارکنان در یک سازمان نظامی و مدل بهبود عملکرد، پژوهش‌های پیشرفت: سیستم ها و راهبردها،2(3)، 141-168.
  13. غلامرضا میرزایی، فاطمه؛ پورقاز، عبدالوهاب؛ جناآبادی، حسین (1391)، بررسی رابطه عدالت و هوش سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی در بین معلمان مقطع متوسطه شهرستان کرمان،، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
  14. غلامی، شهرام؛ غفوریان، هما و معنوی‌پور, داود (1390). رابطه هوش سازمانی و عملکرد مدیران. فصلنامه روان‌شناسی تحلیلی شناختی،2(6)،89-99.
  15. فرزی، حامد؛ عباسی، همایون و زردشتیان، شیرین. (1394). تبیین رابطه هوش سازمانی و چابکی سازمانی با کارآفرینی سازمانی در وزارت ورزش و جوانان ایران.
  16. قربانزاده،، منصور (1392). مدیریت عملکرد کارکنان. ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، 160، 39-53.
  17. قلاوندی، حسن (1395). رابطه تغییر سازمانی بر اساس عوامل مدیریتی با عملکرد سازمانی. جامعه‌شناسی کاربردی، 27(2)، 141-156.
  18. کناری‌زاده، ایمان و اندرواژ، لیلا (1398). تأثیر کارایی و بهره‌وری در عملکرد شهرداری‌ها. چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 20(2)، 57-65.

 

  1. کیخا، احمد و عباسپور، عباس (1398). رابطه بین هوش‌سازمانی و عملکرد‌سازمانی با میانجی‌گری خلاقیت (مورد کاوی: دانشگاه تهران). ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 8(4)، 1-32.
  2. گیلوری، سعید و شفیع‌زاده، حمید (1399). ارزیابی عملکرد مدارس غیردولتی شهر تهران با تأکید بر شاخص‌های تعالی سازمانی EFQM. فصلنامه علمی کارافن، 17(3)، 167-185.
  3. مجتبی‌زاده، محمد؛ کمالی، نقی و رنجی حاجی‌بابا، هادی (1396). بررسی رابطه سرمایه فکری و اخلاق سازمانی با عملکرد سازمانی از دیدگاه معلمان مقطع ابتدایی. مطالعات پیش دبستان و دبستان، 3(10)، 1-20.
  4. محمدی، رضا (1396). بررسی رابطه مدیریت دانش با عملکرد سازمانی در سازمان های پروژه محور. شباک، 54(4)، 1-14.
  5. مختاری بایعکلایی، مهران؛ میرسپاسی، نیلوفر و دلخوشی، امیر موسوی (1393). شناسایی و تبیین رابطه هوش سازمانی با مدیریت دانش. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 1393(32)، 119-154.
  6. مرامی، مهناز؛ اکبری، بهمن و ابوالقاسمی، عباس (1398). مقایسۀ اثربخشی برنامه‌های آموزش هوش معنوی و تاب‌آوری بر توانمندسازی روانشناختی کارکنان. پژوهشنامه روانشناسی مثبت، 5(4)، 51-64.
  7. مرشدی تنکابنی، محمد حسن و تابان، محمد (1399). بررسی ارتباط مهارت‌های مدیریت کوانتومی در بهبود عملکرد سازمانی اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام در سال 1398. نشریه مهندسی فرایندها، 8(14)، 12-23.
  8. معروفی، فخرالدین؛ احمدی‌زاد، آرمان؛ عرجون، رؤیا؛ محمدی، حیدر (1398). اثرگذاری عدالت سازمانی بر عملکرد کارکنان با تبیین نقش میانجی بهبود هزینه روابط خریدار و عرضه‌کننده در شرکت‌های توزیع و پخش. پژوهش نامه مدیریت تحول، 11(2)، 227-246.
  9. ملک‌زاده، غلامرضا (1389)، هوش سازمانی ابزاری قدرتمند در مدیریت شرکت های دانش محور، مجله رشد فناوری، (22) 6، 37-31

 

  1. مومنی پیری، سجاد؛ شعبانی بهار؛ غلامرضا و عرفانی، نصرالله (1399). تدوین مدل ساختاری هویت سازمانی بر اساس هوش سازمانی به‌واسطة توسعة سازمانی در بین کارکنان فدراسیون‌های ورزشی کشور. نشریه مدیریت ورزشی، 12(4)، 1165-1185.
  2. مهتاب، نوید؛ محمدی، اسلام و محبی‌نژاد، مهدی (1395). رابطه سرمایه اجتماعی و عملکرد سازمانی (مطالعه موردی: ادارات ورزش و جوانان استان کرمانشاه). مطالعات تربیت بدنی و علوم ورزشی، 1(1)، 67-75.
  3. نمازی، محمد و مقیمی، فاطمه (1397). بررسی تأثیر سازه‌های مربوط به رشد نوآوری و نقش میانجی چالش‌های نوآوری بر عملکرد مالی و اقتصادی شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش‌های حسابداری مالی، 10(4)، 79-104.
  4. نورایی، کیومرث (1395)، رابطه هوش هیجانی،کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی با عدالت سازمانی کارکنان بیمارستان های شهر کرمانشاه، مطالعات مدیریت و کار آفرینی، (4)2- 105-86
  5. همتی‌نژاد، مرجان؛ نیک بخش، رضا؛ آفرینش خاکی، اکبر و شریفی فر، فریده (۱۴۰۰). همبستگی عدالت توزیعی، عدالت رویه ای، محصورشدگی سازمانی با عملکرد شغلی در کارکنان وزارت ورزش و جوانان. فصلنامه مدیریت ارتقای سلامت، ۲(۱۰ )، ۲۱-۳۲.
  6. یاریقلی، بهبود؛ گلمحمدنژاد بهرامی، غلامرضا و فضلی، مهدی (1398). رابطه جوّ اخلاقی، عدالت سازمانی ادراک شده و درگیری شغلی با نقش میانجی اخلاق حرفه‌ای معلمان. مدیریت مدرسه، 7(3)، 251-235.
  7. Ari, A., & Çaglayan, H. S. (2017). Relationship between Organizational Justice Perceptions and Organizational Commitment Levels of School of Physical Education and Sports Academicians. Journal of education and training studies, 5(4), 240-251.
  8. Daoudi, N., Nabigh, M., Hilal, I., Rahimi, H., & Atiki, F. Z. (2020). Organizational Intelligence Ontological Modeling of Skills. International Journal of Advanced Corporate Learning, 13(1).
  9. Drost, E. A. (2011). Validity and reliability in social science research. Education Research and perspectives, 38(1), 105-123.
  10. Greenberg, J. (1982). Approaching equity and avoiding inequity in groups and organizations. In Equity and justice in social behavior (pp. 389-435): Elsevier.
  11. Jafari, P., & Bidarian, S. (2012). The relationship between organizational justice and organizational citizenship behavior. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47, 1815-1820.
  12. Lambert, E. G., Keena, L. D., Leone, M., May, D., & Haynes, S. H. (2020). The effects of distributive and procedural justice on job satisfaction and organizational commitment ofcorrectional staff. The Social Science Journal, 57(4), 405-416.
  13. marami, m., Akbari, B., & Abolghsemi, A. (2020). Comparing the Effectiveness of Spiritual Intelligence and Resilience Training Programs on Psychological Empowerment of the Employees. Positive Psychology Research, 5(4), 51-64. doi:10.22108/ppls.2020.119014.1804
  14. Matsuda, T. (1992). Organizational intelligence: its significance as a process and as a product. Paper presented at the Proceedings of the International Conference on Economics/Management and Information Technology.
  15. Mitonga-Monga, J., & Hoole, C. (2018). Perceived corporate ethical values and organisational justice in relation to employee commitment at a manufacturing company. Journal of Psychology in Africa, 28(4), 298-302.
  16. Moorman, R. H. (1991). Relationship between organizational justice and organizational citizenship behaviors: Do fairness perceptions influence employee citizenship? Journal of applied psychology, 76(6), 8
  17. Moro, S., Cortez, P., & Rita, P. (2015). Business intelligence in banking: A literature analysis from 2002 to 2013 using text mining and latent Dirichlet allocation. Expert Systems with Applications, 42(3), 1314-1324.
  18. Qureshi, H., Frank, J., Lambert, G., Klahm, C., & Smith, B. (2017). Organisational justice’s relationship with job satisfaction and organisational commitment among Indian police. The Police Journal, 90(1), 3-23.
  19. Sabokro, M., Tavakoli, M., & Malmiri, M. M. (2020). Organizational Justice Effect On Deviant Workplace Behaviors: Moderating Role Of Moral Disengagement.
  20. Shoaib, S., & Baruch, Y. (2019). Deviant behavior in a moderated-mediation framework of incentives, organizational justice perception, and reward expectancy. Journal of business ethics, 157(3), 617-633.
  21. Simic, I. (2005). Organizational learning as a component of organizational intelligence. Management, Information and Marketing Aspects of the Economic Development of the Balkan Countries, 189-196.
  22. Tourkzadeh, J., & Momeni, G. (2013). Investigating the Status of Organizational Development Based on the Strengthening and Inhibiting Structure (Case Study: Shahid Chamran University of Ahwaz). Quarterly journal of social development, 7(3), 105-122.
پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی
دوره 12، شماره 26
اسفند 1401
صفحه 29-60

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار