ساخت و اعتباربخشی انگاره شناختی فرهنگ مقاومت در شعر پسا انقلاب بر اساس مدل‌سازی و تحلیل ساختاری راهبردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سبزوار، سبزوار، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسیف دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار

3 گروه زبان و ادبیان فارسی دانشگاه ازاد سبزوار

چکیده

مقدمه: در میان نمودهای زبان به عنوان ابزار قدرتمند ذهن، ادبیات، به دلیل دربرداشتن ظرفیت‌های فراوان حس‌شناختی، معناشناختی، و سبک‌شناختی، عاملیت برجسته‌تری را دارد. انقلاب اسلامی ایران نیز به دلیل ظرفیت‌های فکری و نرم‌افزاری، بسترسازی و نهادسازی مناسبی را برای کنش‌گری ادبیات فراهم آورده است. ازجمله آن شعر مقاومت است که باعث انعکاس مفروضات، ارزش‌ها، انتظارات و ایدئولوژی اسلامی- انقلابی با بیانی لطیف شده‌است و ادراک مخاطب از ماهیت پدیده مقاومت و درونی سازی فرهنگ مقاومت را موجب شده است. هدف: علیرغم این ظرفیت‌ها، تاکنون مطالعه‌ای برای ترسیم دقیق رابطه این فضای کنشی و اندیشگانی که دارای ظرفیت‌های سیاست‌گذاری و مدیریت فرهنگی بالایی است، صورت نگرفته است. ازاین‌رو، نوشتار حاضر تلاشی است تا با کاربست یک روش تلفیقی نوین، ضمن رفع نقایص روش‌شناختی مطالعات پیشین در حوزه ادبیات پایداری، با کاربست قالب نظری شعر شناسی شناختی و استفاده از نخبگان، مدل معتبری از عوامل و متغیرهای دخیل در ساخت فرهنگ مقاومت در شعر را ارئه دهد. روش: برای این منظور ار مدل‌سازی معادله ساختاری از طریق تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی و تحلیل ساختاری راهبردی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل‌ها نشان داد که در انگاره شناختی فرهنگ مقاومت در شعر انقلابی، چهار مؤلفه اصلی هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی و روش‌شناسی قرار دارند که ذیل خود 17 متغیر با بار عاملی قابل‌قبول را جای داده‌اند. نتیجه‌گیری: در نگاشت این مدل، متغیرهای راهبردی، تنظیم‌کننده، دو-وجهی، تأثیرگذار، بحرانی، هدف و ریسک حضور دارند که هر کدام نقش متفاوتی را در راهبرد سازی و مدیریت فرهنگی فضای ادبی کشور بازی می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Developing and Validating the Cognitive Model of Resistance Culture in the Post-Revolution Poetry based on Structural Equation Modeling and Strategic Structural Interpretation

نویسندگان [English]

  • Reyhane Nameni 1
  • Abulqasim Amirahmadi 2
  • Seyyed Ali Akbar Shariati 3
1 Department of Persian Literature, Islamic Azad University, Sabzevar Branch, Sabzevar, Iran
2 Department of Persian language and Literature, Islamic Azad University, Sabzevar Branch
3 Department of Persian Language and Literature, Sabzevar Branch, Islamic Azad University
چکیده [English]

Among the manifestations of language as a strong instrument of mind, literature has an outstanding agency due to its stylistic, semantics and emotional capacities. Also, Islamic revolution has laid the theoretical and intellectual groundwork for the interaction of the literature which resulted in reflection of its assumptions, values, expectations and ideology through a fine language. Among these instances is the resistance poetry which has resulted in perception and internalization of the culture. Despite these capacities, a comprehensive study which encapsulate this ideational atmosphere and enjoys policy and cultural management potentials is not carried out. Thus, the current research is an attempt to employ a new mixed design and cognitive poetics to develop a validated model of the variables involved in the construct of resistance culture in revolutionary poetry. Findings from structural equation modeling in SPSS revealed that in the cognitive model of resistance culture in revolutionary poetry four components of ontology, epistemology, anthropology, and methodology are involved which entail 17 different variables with acceptable factor loading values. Also, findings from structural interpretation in MicMac showed that these variables are categorized into strategic, regulatory, bi-dimensional, critical, risk, and target groups with distinct strategic potential for cultural management, and cultural policy-making.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Resistance Literature
  • Cognitive Poetics
  • Resistance
  • Structural Interpretation
  • Modeling

مراجع

  1. اسدی، حیدر و رجبی، هادی (1396)، نقش فرهنگ مقاومت در امنیت داخلی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه سیاست، 16، 88-104.
  2. پسندی، فائزه و اژه‌ای، تقی (1396)، جلوه‌های پایداری و تعهّد در شعر سلمان هراتی و سمیح القاسم، کاوش‌نامه ادبیات تطبیقی، 7(27), 23-44.
  3. صالحی مرزیجرانی، ابوالفضل و ملکی، سپیده (1396)، فرم و هدف در ادبیات پایداری؛ نقش ادبیات پایداری در ایجاد فرهنگ مقاومت. همایش همایش ملی ادبیات مقاومت، دوره.
  4. فلاحی، کتایون؛ باوان‌پوری، مسعود و کاظم علیلو، سهیلا (1399)، اشتراکات شعر مقاومت سمیح القاسم و حسین اسرافیلی، فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقی، 14(54)، 313-333.
  5. محمدزاده، مرضیه (1395)، بررسی ساختاری نماد در ادبیات عاشورایی، ادبیات پایداری، 8(14)، 171-194.
  6. میرقادری، سید فضل‌الله و کیانی، حسین (1391). بن‌مایه‌های ادبیات مقاومت در قرآن. فصلنامه مطالعات ادبی متون اسلامی، 01(1)، 69-97.
  7. Creswell, J. (2008). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. London: Sage.
  8. Crisp, P. (2003). Conceptual metaphor and its expressions. In J. Gavins & G. Steen (Eds.), Cognitive poetics in practice (pp.99-113). London: Routledge.
  9. Dornyei, Z., & Taguchi, T. (2010). Questionnaires in Second Language Research: Construction, Administration and Processing (2nd ed.). New York: Routledge.
  10. Fauconnier, G. & Turner, M. (2002). The way we think: Conceptual blending and the mind's hidden complexities. New York: Basic Books.
  11. Fontana, D. (1981). Psychology for Teachers London: Macmillan.
  12. Freud, S. (2009). On creativity and the unconscious: The psychology of art, literature, love, and religion. Haper: Collins.
  13. Gavins, J & Steen, G. (2003). Cognitive Poetics in practice. London, Routledge.
  14. Harlow, B. (1987). Resistance literature. New York: Methuen.
  15. Harlow, B. (1991). Sites of struggle. Studies in Chicano literature, culture, and ideology criticism in the Borderlands, 149-64.
  16. Lakoff, G. (1987) Women, Fire and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind, Chicago: Chicago University Press.

 

  1. Langacker, R.W. (1991) Foundations in Cognitive Grammar, Vol. II: Descriptive Application, Stanford: Stanford University Press.
  2. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage, Naturalistic inquiry.
  3. Mattelart, Armand (1979) Multinational Corporations and the Control of Culture, trans. Michael Chanan (New York, Humanities Press/Brighton, Harvester Press).
  4. Pallant, J. (2013). SPSS Survival Manual. A step by step guide to data analysis using SPSS, 4th edition. Allen & Unwin. Australia.
  5. Sjostrom, B., & Dahlgren, L. O. (2002). Nursing theory and concept development or analysis: Applying phenomenography in nursing research. Journal of Advanced Nursing, 40(3), 339–345.
  6. Stockwell, P. (2009). The cognitive poetics of literary resonance. Language and Cognition, 1 (1), 25-44.
  7. Talmy, L. (2000). Toward a cognitive semantics, Concept structuring systems. Cambridge: MIT Press.
  8. Turner, M. (1991) Reading Minds: The Study of English in the Age of Cognitive Science, Princeton, NJ: Princeton University Press.
  9. Walsh, C. (2007). Schema poetics and crossover fiction. In M. Lambrou & P. Stockwell (Eds.), Contemporary stylistics (pp.l06-15). London: Continuum.
پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی
دوره 12، شماره 26
اسفند 1401
صفحه 1-27

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار