چیستی و چرایی آمایش فرهنگی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار

2 دانشیار

3 دانشجو

چکیده

از دیرباز مساجد، محلی برای برپایی کانون‌های فرهنگی هنری بوده و این مهم به طور رسمی و فعال همزمان با انقلاب اسلامی ایران در راستای فعالیت های فرهنگی به عنوان پایگاه هایی نهادی کار خود را آغاز نمودند. این پژوهش با هدف ﺑﺮرﺳﻲ آمایش کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور در مقیاس استانی با توجه به گستره سرزمینی و نرخ جمعیت در افق بیست ساله(1395-1415) به دنیال توزیع عادلانه این کانون ها در استان های کشور با ﺷﻨﺎﺧﺖ آﻣﺎﻳﺶ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﺟﺎﻳﮕﺎه آن در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ کشور می باشد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و آمیخته است؛ در مرحله اول با بررسی بخش های مطالعات کتابخانه ای، پرسشنامه ای به تحلیل اسناد در نرم‌‌افزار آماریSPSS12 پرداخته ، و در مرحله دوم برای آمایش سرزمینی از نرم افزار تحلیل مکانیARCGIS)) بهره می برد. یافته ها و نتایج نیز از بررسی نظرات خبرگان برای آمایش این کانون ها به ترتیب ابعاد آموزشی، تبلیغی و پژوهشی توجه داشته، و شاخص های عدالت توزیعی، تعادل بخشی و جمعیت را مدنظر قرار داده اند. آمارهای موجود از تعداد این کانون ها تا سال 1395، و میزان جمعیت استانی با توجه به نسبت بین این دو و بررسی عدالت توزیعی تا افق 1415 برای رسیدن به نرخ سرانه میانگین وضع مطلوب در استان های کشور نیاز به احداث 4907 کانون فرهنگی هنری در مساجد استان های کشور می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

What and why is the cultural purpose of the artistic cultural centers of the country's mosques

نویسندگان [English]

  • mohammad karem hekmatara 1
  • Ali Ardakani 2
  • Farshad fatwat 3
1 Assistant Professor
2 Associate Professor
3 Student
چکیده [English]

Since long ago,mosques have been a place to establish cultural and artistic centers,and this is important,they started their work officially and actively at the same time as the Islamic revolution of Iran in line with cultural activities as institutional bases.This research aims to investigate the cultural and artistic centers of the country's mosques on a provincial scale with regard to the territorial extent and population rate in a twenty-year horizon(2015-2036)It is for the fair distribution of these centers in the provinces of the country with the knowledge of the cultural heritage and its place in the planning of the country's cultural development. This research is applied and mixed in terms of purpose; In the first stage, by examining the sections of library studies, a questionnaire was used to analyze the documents in the SPSS12 and in the second stage, the spatial analysis software (ARCGIS)was used for spatial analysis
. Findings and results are also from examining the opinions of experts for the purposes of these centers, in order of educational, promotional and research aspects, and they have taken into consideration the indicators of distributional justice, balance and population.The available statistics of the number of these centers until 2015,and the provincial population according to the ratio between the two and the distribution justice study until the horizon of 2036,in order to reach the per capita rate of the average favorable situation in the provinces of the country,itis necessary to build 4907 artistic cultural centers in mosques. the provinces of the country

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultural arrangement
  • cultural centers
  • spatial distribution
  • mosques
  1. قرآن کریم.
  2. ابراهیمی، آرام.(1398). نمایه‌­سازی تحقیقات و فعالیت‌­های علمی صورت گرفته در حوزه آمایش فرهنگی، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
  3. ابراهیم‌زاده، عیسی.(1393). آمایش سرزمین و نقش آن در تبیین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، تهران: نشر الگوی پیشرفت (وابسته به مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت).
  4. جمیری جواد، حکمت­آرا محمدکریم، دارابی افشار، ساجدی­فر محمد، فتوت فرشاد، مظلومیان امیرمجاهد،هاشمی محمد، علیزاده.(1401). طراحی الگوی آمایش فرهنگی کشور، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
  5. اﺣﻤﺪی ﺷﺎﭘﻮرآﺑﺎدی، ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﻲ.(١٣٨٦). درآﻣﺪی ﺑﺮ وﺿﻌﻴﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در اﺳﺘﺎن ﻗﻢ، اراﻳﻪ ﺷﺪه در ﺷﺸﻤﻴﻦ ﮔﺎرﮔﺎه آﻣﻮزﺷﻲ و ﭘﮋوﻫﺸﻲ آﻣﺎﻳﺶ ﺳﺮزﻣﻴﻦ.(ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ) ﻳﺰد: ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ­رﻳﺰی ﻛﺸﻮر.
  6. احمدی شاپورآبادی، محمدعلی.(1388). نگرشی بر آمایش فرهنگی سرزمین و جایگاه آن در برنامه­‌ریزی توسعه فرهنگی، فصلنامه راهبرد یاس، شماره 17، قابل مشاهده در: https://ensani.ir/fa/article/105085.
  7. احمدی فروشانی سیدمنصور. محمودی، سیدمحمد.(1389). جایگاه فرمداری زمین در آمایش سرزمین، مجله آمایش سرزمین، سال دوم، شماره دوم، بهار و تابستان، قابل مشاهده در: https://jtcp.ut.ac.ir/article_21770.html.
  8. ﺑﻬﺮوان، ﺣﺴﻴﻦ.(١٣٨٥). «آﻣﺎﻳﺶ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ و ﻋﺪاﻟﺖ ﺷﻬﺮی در مناطق دوازده گانه شهرداری مشهد». ﻣﺸﻬﺪ: اولین ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰی ﺷﻬﺮی، قابل مشاهده در: https://www.sid.ir/paper/811749/fa.
  9. پیروزمند، علیرضا.(1395). مبانی و الگوی مهندسی فرهنگی، قم: نشر تمدن نوین اسلامی.
  10. توفیق، فیروز.(1384). آمایش سرزمین؛ تجربه جهانی و انطباق آن با وضع ایران، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، تهران، وزارت مسکن و شهرسازی.
  11. ﺗﻮﻓﻴﻖ، ﻓﻴﺮوز.(١٣٨٥). ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ­رﻳﺰی در اﻳﺮان و ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز آﻳﻨﺪه آن، ﻣﻮﺳﺴﻪ آﻣﻮزش و ﭘﮋوﻫﺶ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ­رﻳﺰی.
  12. حسنی سوخته‌سرایی، مختار.(۱۳۹۸). ترسیم نقشه آمایش فرهنگی کشور؛ گامی برای اجرایی شدن نقشه مهندسی، سایت شورای عالی انقلاب فرهنگی، کد خبر 4958، تاریخ انتشار: شــنـبـه، ۱۲ مرداد.
  13. شورای عالی انقلاب فرهنگی.(1390). نظام نامه ساماندهی دستگاه های فرهنگی کشور». کارگروه مدیریت کلان دستگاه­های فرهنگی.
  14. شیرازی نژاد، امیررضا، صالحی، هما و تاج، شهره.(1396). «نقش آمایش فرهنگی در توسعه گردشگری ایران بر اساس الگوی اسلامی– ایرانی پیشرفت». تهران: دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز، قابل مشاهده در: https://civilica.com/doc/715990/
  15. دگار، اندرو.(1388). مفاهیم کلیدی در نظریه فرهنگی، ناصرالدین علی تقویان، تهران، چاپ اول، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  16. عندلیب، علیرضا.(١٣٨٠). « نظریه پایه و اصول آمایش مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران». تهران: دوره عالی جنگ دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران، چاپ اول.
  17. قطبی‌جشوقانی، محمد.(1397). «آمایش سرزمینی استان اصفهان همراه با چشم‌انداز توسعه فرهنگی استان». اصفهان: نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه.
  18. لشگری تفرشی احسان و احمدی، سیدعباس.(1395). «اصول و مبانی جغرافیای فرهنگی با تأکید بر جغرافیای فرهنگی ایران». تهران، نشر سازمان سمت.
  19. ناظمی اردکانی، مهدی.(1393). «اطلس آمایش مساجد تهران بزرگ». تهران: کارگروه مدیریت کلان دستگاه­‌های فرهنگی شورای عالی انقلاب فرهنگی.
  20. ﻫﺎروی، دﻳﻮﻳﺪ.(١٣٧٦). ﻋﺪاﻟﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﺷﻬﺮ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻓﺮخ ﺣﺴﺎﻣﻴﺎن و ﻫﻤﻜﺎران، ﺷﺮﻛﺖ ﭘﺮدازش و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ­رﻳﺰی ﺷﻬﺮی، ﺗﻬﺮان، واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮداری.