چکونگی ترویج فرهنگ نماز در مدارس دوره‌ی ابتدایی و ارائه راهکارها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

هدف از انجام این تحقیق بررسی راهکارهای ترویج فرهنگ نماز در بین دانش‌آموزان دختر مدارس ابتدایی شهرستان ملایر، در سال تحصیلی: 1402-1401 بوده است. روش تحقیق توصیفی و از نوع پیمایشی بوده و جامعه آماری آن شامل همۀ دانش‌آموزان دختر پایه‌های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی شهرستان ملایر به تعداد 2541 نفر می‌شده‌اند. بنابراین، بر اساس جدول حجم نمونۀ کرجسی و مورگان (1970، ص 608)، تعداد 337 نفر نمونه به روش در دسترس، انتخاب گردید. ابزار مورد استفاده پرسشنامۀ محقق- ساخته‌ای با عنوان "سنجش راهکارهای ترویج فرهنگ نماز" بود که روایی محتوایی و صوری آن توسط اساتید فن سنجش و اندازه‌گیری به تأیید و میزان پایایی آن با فرمول آلفای کرونباخ 84/0 برآورد گردید. داده‌ها با آزمون مربع کای، کروسکال-والیس، و فریدمن مورد تحلیل قرار گرفتند. به‌طور کلی، نتایج نشان داد که از دیدگاه پاسخ دهنده‌ها، «کیفیت امکانات فیزیکی و برنامه‌های فرهنگی» می‌تواند مهم‌ترین عامل مؤثر در جذب دانش‌آموزان به نماز خواندن باشد. اثرگذاری سایر مؤلفه‌ها به ترتیب شامل: «رفتار مربیان و مسئولین مدرسه»، «نگرش و آگاهی‌های خودِ دانش‌آموزان»، «خانواده» و در نهایت «برنامه‌های درسی و هم‌کلاسی‌ها» بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

How to promote the culture of prayer in elementary schools and provide solutions

نویسنده [English]

  • Fereidoon Yazdani
چکیده [English]

The purpose of this research was to investigate ways of promoting the culture of praying among female students of elementary schools in Malayer city, in the academic year of 1401-1402. The research method is descriptive and survey-type and its statistical population include all the female students of the fourth, fifth and sixth grades of Malayer city, numbering 2541 people. Therefore, based on the sample size table of Karjesi and Morgan (1970, p,608), the number of 337 people was selected by the available method. The tool used was a researcher-made questionnaire titled "Measuring strategies for promoting the culture of prayer" whose content and form validity were confirmed by measurement and measurement professors and its reliability was estimated by Cronbach's alpha formula of 0.84.The data were analyzed with Chi-square, Kruskal-Wallis, and Friedman tests. In general, the results showed that from the point of view of the respondents, the “quality of physical facilities and cultural programs” can be the most important factor in attracting students to pray. The influence of other components included: “the behavior of teachers and school officials”, “the attitude and knowledge of students themselves”, the “family”, and finally “the curriculum and classmates”.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Promotion of praying
  • solutions
  • primary students of Malayer city

مراجع

  1. احمدی، غفور (1402). برکات و فواید نماز برای کودکان و نوجوانان و اهمیّت برگزاری نمازجماعت به‌صورت گسترده در مدارس کشور. در پنجمین همایش بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و مطالعات اجتماعی. همدان، 24 /12/ 1401. https://civilica.com/doc/1705216. تاریخ بازیابی: 06/08/1402.
  2. امامی، زهرا (1402). راهکارهای ترغیب دانش‌آموزان به نماز. در پنجمین همایش ملی پژوهش‌های حرفه‌ای در روان‌شناسی و مشاوره با رویکرد از نگاه معلم. میناب، 25/05/1402. https://civilica.com/doc/1760035. تاریخ بازیابی: 06/08/1402.
  3. امیدعلی، مهدی؛ امیدعلی، محمد؛ و امیدعلی، امین (1402). بررسی شیوه های دعوت کودکان و جوانان به نماز. مجله علوم انسانی و اسلامی در هزاره سوم، 6 (2): 242-236.
  4. آقازاده، احمد (1386). مسائل آموزش و پرورش ایران. تهران: سمت.
  5. بشلیده، کیومرث؛ مکتبی، غلامحسین؛ تقی‌پور، منوچهر؛ شکرکن، حسین (1382). و دیگران، بررسی عوامل مؤثر درون مدرسه ای جذب دانش آموزان مقطع متوسطه استان خوزستان به نماز با روش تحلیل عوامل. مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، 10 (3): 90-63.
  6. بهرامی، فاطمه (1402). بررسی راه‌ها و راهکارهای تشویق و ترغیب دانش‌آموزان به نماز و نمازخواندن. در سومین همایش ملی ایده‌های کاربردی در علوم‌تربیتی، روان‌شناسی و مطالعات فرهنگی. بوشهر، 31 شهریور 1402. https://civilica.com/doc/178853. تاریخ بازیابی: 06/08/1402.
  7. بهرامی، اشراف (1379). بررسی عوامل مدرسه‌ای تمایل دانش‌آموزان نسبت به اقامه نماز جماعت در مقطع راهنمایی و دبیرستان. پایان‌نامه‌کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت و برنامه‌ریزی.
  8. پاکدل، زهرا (1387). بررسی راه‌های جذب دانش‌آموزان به اقامه نماز جماعت در مقطع ابتدایی در شهرستان قزوین. طرح پژوهشی. سازمان آموزش و پرورش استان قزوین، قزوین.
  9. پیاری، فاطمه؛ کرمی‌نیا، محمدمهدی و انصاری‌مقدم، مجتبی (1401). مطالعه تحلیلی صدا وسیما در ترویج نماز. مطالعات و تحقیقات در علوم رفتاری، 1 (12): 10-1.
  10. جبلی‌فرد، محسن (1401). راهکارهایی در جهت ترغیب مردم به برپایی گسترده و همه‌جانبه نماز جمعه. در پنجمین همایش بین‌المللی روان‌شناسی، علوم‌تربیتی و مطالعات اجتماعی. همدان، 24/12/1401. https://civilica.com/doc/1705216.. تاریخ بازیابی: 06/08/1402.
  11. جوادی‌آملی، عبدالله (1400). راز‌‌های نماز. (ترجمۀ‌ حجت‌الاسلام علی زمانی قمشه‌ای). تهران: اسراء
  12. حسن‌بیگلو، بهروز (1372)، بررسی علل و عوامل درون مدرسه‌ای مؤثر بر جذب دانش‌آموزان به نماز. طرح پژوهشی کشوری. تهران: پژوهشکده تعلیم و تربیت وزارت آموزش و پرورش.
  13. حسینی، روح‌الله (1374). بررسی راه‌های جذب دانش‌آموزان به نماز. طرح پژوهشی شورای تحقیقات آموزشی و پرورش استان کرمانشاه.
  14. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای. سید علی (1391). نماز در کلام حضرت آیت‌الله خامنه‌ای. برگرفته از پایگاه اینترنتی  https://idc0-cdn0.khamenei.ir/ndata/news/26922/namaz.pdf. تاریخ بازیابی: 08/08/1402.
  15. دانا، امیر؛ رفیعی، صالح؛ گوزل‌زاده، المیرا؛ شمسی، مریم (1398). مدل ساختاری سبک‌های هویت، تعهد هویت و تقید به نماز در ورزشکاران جوان. پژوهش در ورزش تربیت بدنی، 16: 106-85..
  16. داوودی، محمد؛ حسینی‌زاده، علی (1400). سیره‌ی تربیتی پیامبر (ص) و اهل بیت (ع). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  17. دهخدا، علی‌اکبر (1385). لغت‌نامه‌ی دهخدا. تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
  18. ذوالفقاری، علی‌رضا؛ خلجی، حسن‌رضا (1390). بررسی عوامل مؤثر بر میزان حضور دانشجویان در نماز جمعات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تویسرکان. دوفصلنامه علمی- پژوهشی دین و ارتباطات، 18 (1): 77-63.
  19. رجبی، امیر (1386). چرا نماز بخوانیم؟. تهران: ستاد اقامه نماز.
  20. رجبی، سوران؛ زاهدبابلان، عادل (1391). متغیرهای مرتبط با جذب دانش‌آموزان به نماز جماعت از نظر عوامل مدرسه. روان‌شناسی و دین، 5 (1): 114-103.
  21. رحمانی، محمد‌جواد (1388). بررسی عوامل مؤثر در گرایش و عدم گرایش دانشجویان به اقامة نماز جماعت. فصلنامه معرفت در دانشگاه آزاد اسلامی، 13 (3):199-171.
  22. زارع‌عسگری، معصومه (1401). شناسایی راه‌های ارتقا و افزایش انگیزه دانش آموزان نسبت به فریضه نماز. علم‌اندیشان ایران زمین، 1(2): 64-53.
  23. سادتی، علی (1375). بررسی عوامل مؤثر در ترغیب دانش‌آموزان به نماز: با تاکید بر عوامل درون‌مدرسه‌ای. فصلنامه تربیت، 116.
  24. سبحانی‌یامچی، محمد(1398). روش‌های تربیتی فرهنگ‌سازی اقامه‌ی نماز در سیره‌ی رضوی. نشریه فرهنگ رضوی، 7 (4):186-157.
  25. طریقتی، مصطفی (1399). بررسی مهم‌ترین شیوه‌های دعوت دانش‌آموزان به نماز، از دیدگاه دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی. پیشرفت‌های نوین در روان‌شناسی، علوم تربیتی و آموزش‌ و پرورش، 3 (22): 84-75.
  26. عسگری، محمد (1378). بررسی نگرش و راه‌های جذب دانش‌آموزان دوره راهنمایی و متوسطه استان همدان نسبت به طرح اقامه نماز. اداره کل آموزش و پرورش استان همدان. دفتر شورای تحقیقات آموزش و پرورش استان همدان.
  27. علوی، سیدحمیدرضا (1385).عوامل مرتبط با اقامه نماز در دانش‌آموزان دبیرستان‌ها و دانشجویان دانشگاه‌های شهر کرمان. تربیت اسلامی، 2(3):174-141.
  28. عمید، حسن (1375). فرهنگ فارسی عمید. تهران: امیرکبیر. چاپ چهل و چهارم.
  29. غباری‌بناب، باقر (1374). باورهای مذهبی و اثرات آن‌ها در بهداشت روان. فصلنامه اندیشه و رفتار، 1 (4): 54-48.
  30. غلامی اصطهباناتی، نسرین؛ رخشندۀ ابرقوئی، مریم؛ و برزگر، فریبا (1402). عوامل مؤثر بر جذب دانش آموزان مقطع ابتدایی به نماز. مجله مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، 1 (51): 40-29.
  31. قرائتی، محسن (1377). پرتوی از اسرار نماز. تهران: ستاد اقامه نماز.
  32. ماهرویی، ابوالحسن؛ محمودی، مهدی (1401). ارزشیابی میزان اثربخشی طرح نماز کلید بهشت در سازمان نهضت سوادآموزی. دوفصلنامه پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، 12 (26): 197-165.
  33. مرادی، خدیجه؛ موسی‌پور، نعمت‌الله (1392). بررسی راه‌های توسعه و ترویج فرهنگ اقامۀ نماز در بین دانش‌آموزان دختر دبیرستان‌های شهر تهران. نشریه نوآوری‌های آموزشی، 12(47): 43-26.
  34. میرزایی‌مقدم، داوود؛ میرزایی، مرتضی (1388). ترویج و توسعه‌ی فرهنگ نماز. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
  35. نصر، احمدرضا؛ معین‌پور، حمیده؛ عریضی، حمیدرضا؛ و باقری، زهره (1387). بررسی فراتحلیلی عوامل مؤثر بر جذب و شرکت دانش‌آموزان در نماز جماعت مدارس. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 7 (26): 86-63.
  36. نعمتی، محمدعلی؛ یزدانی، راضیه (1396). راﻫﮑﺎرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻗﺎﻣﻪ ﻧﻤﺎز ﺟﻤﺎﻋﺖ در ﻣﺪارس: ﺑﺎ ﻣﺤﻮرﯾﺖ ﺳﻨﺪ ﺗﺤﻮل ﺑﻨﯿﺎدﯾﻦ آﻣﻮزش و ﭘﺮورش. فصلنامه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، 2 (16): 61-53.
  37. هادی‌زاده، صائمه (1401). معماری به مثابه روشی برای جذب دانش‌آموزان به نماز. مجلۀ پژوهش و مطالعات اسلامی، 4 (41): 43-33.
  1. Barrera, Terri, L.; Zeno, Darrell; Bush, Amber, L.; Barber, Catherine R.; Stanley, Melinda, A. (2012). Integrating religion and spirituality into treatment for late – life anxiety: three case studies. Cognitive and Behavioral practice, 19 (2): 346-358.
  2. Dew, R.E.; Daniel, S.S.; Goldston, D.B.; McCall, W.V.; Kuchibhatla, M.; Schleifer, C.; Triplett, M.F.; Koenig, H.G. (2010). A prospective study of religion/ spirituality and depressive symptoms among adolescent psychiatric patients. Journal of Affective Disorder, 120 (1-3): 149-157
  3. Krejcie R.V.; and Morgan D.W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30 (3): 607-610.
  4. Maltby, Johan; Day, Liza (2004). Should never the twain meet? Integrating models of religious personality and religious mental health. Personality and Individual Differences, 36 (6): 1275-1290.
  5. Manea, Adriana Denisa (2014). Influences of Religious Education on the Formation Moral Consciousness of Students. Procedia - Social and Behavioral Sciences,149: 518-523
  6. Romanowski, Michael, H. (2002). Is School Prayer the Answer?. Educational Forum, l66 (2): 154-161. DOI: 1080/00131720208984817.
  7. http://www.kniknam.com/content/نماز-های-پنج-گانه،-در-آیین-زرتشت،-از-چه-زمانی-خوانده-شده-است؟. Retrieved at: 2023/October/30. [Online].
  8. https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2. Retrieved at: 2023/October/30. [Online].
  9. https://www.farsnews.ir/news/13931007000410. Retrieved at: 2023/November/16. [Online].

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار