تحلیل پدیدارشناسی فرهنگ ایثار و شهادت در وصیت‌نامه‌های شهدای دفاع مقدس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال

2 استادیار جامعه شناسی دانشگاه امام حسین(ع)

3 دانشجوی دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

فرهنگ مقاومت و پایداری، جهاد و شهادت از عناصر فرهنگ انقلاب اسلامی ایران است که کارآمدترین و شورانگیزترین پدیده‌ها را در عرصه دفاع مقدس و در صحنه‌های بین‌المللی و مدیریت جامعه، به جهانیان نشان داده است. تحلیل فرهنگ ایثار و شهادت به عنوان هویت فرهنگی جامعه ایران، از این حیث دارای اهمیت است که استکبار جهانی با ابزارهای فرهنگی و اقتصادی همواره درصدد استحاله و شبیخون فرهنگی جامعه اسلامی است. این پژوهش باهدف تحلیل فرهنگ ایثار و شهادت در وصیت‌نامه‌های شهدای دفاع مقدس انجام شده است. روش پژوهش، پدیدار شناسی است که واحدهای معنایی و مفاهیم عمده، از طریق تکنیک کولایزی با استفاده از نرم افزار مکس کیودا کشف شده است. جامعه آماری شامل کلیه شهدای دفاع مقدس شهرستان خلخال می باشد که براساس اعلام اداره بنیاد شهید و امور ایثارگران شهرستان خلخال357 نفر می‌باشند. روش نمونه‌گیری از نوع هدفمند بوده که تعداد46 وصیت‌نامه مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد؛ شهدای گرانقدر در وصیت نامه‌هایشان تعداد46 مفهوم را در رابطه با فرهنگ ایثار و شهادت بیان کرده‌اند که با فرمول‌بندی مفاهیم کشف شده سه خوشه موضوعی استخراج شد که عبارتند از ؛1- فرصت‌های تقویت فرهنگ ایثار و شهادت، 2- آسیب‌های تقویت فرهنگ ایثار و شهادت، 3- راهکار‌های تقویت فرهنگ ایثار و شهادت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Phenomenological analysis of the culture of sacrifice and martyrdom in the wills of martyrs of holy defense

نویسندگان [English]

  • Parviz Saboori Kazaj 1
  • Seyed Mohammad Reza Rashidi Al Hashem 2
  • Javad Saboori kazaj 3
1 khalkhal
2 Assistant Professor of Sociology, Imam Hossein (a.s.) University
3 Student of Imam Sadegh University
چکیده [English]

The culture of resistance and stability, jihad and martyrdom is one of the elements of the culture of the Islamic Revolution of Iran, which has shown the world the most efficient and exciting phenomena in the field of sacred defense and in international scenes and community management. The analysis of the culture of self-sacrifice and martyrdom as the cultural identity of the Iranian society is important from the point of view that global arrogance with cultural and economic means is always trying to change the cultural identity of the Islamic society. This research has been done with the aim of analyzing the culture of sacrifice and martyrdom in the wills of martyrs of holy defense. The research method is phenomenology, where semantic units and major concepts have been discovered through collage technique using MAXQDA software. The statistical population includes all martyrs of the Holy Defense of Khalkhal city, which are 357 people according to the announcement of the Khalkhal City Martyr Foundation and Veteran Affairs Department. The sampling method was purposeful and 46 wills were analyzed. The research results showed; In their wills, the precious martyrs have expressed 46 concepts related to the culture of sacrifice and martyrdom, and by formulating the discovered concepts, three topic clusters were extracted, which are: 1- Opportunities to strengthen the culture of sacrifice and martyrdom, 2 - Harms of strengthening the culture of sacrifice and martyrdom, 3- Solutions to strengthen the culture of sacrifice and martyrdom.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Martyr
  • Culture of Sacrifice and Martyrdom
  • Holy Defense
  • Will
  1. - قرآن کریم (1382)، عثمان طاها، ترجمه الهه قمشه‌ای، مهدی، قم: چاپ آرمان.
  2. احمدی، آذرشعاع (1386)، راهکارهای احیای فرهنگ ایثار و شهادت، همایش آسیب‌شناسی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، دانشگاه مازندران.
  3. بوتول، گاستون (1376)، جامعه‌شناسی جنگ، تهران: نظر فرهنگ اسلامی.
  4. ترکمن برده، مریم (1382)، تحلیل محتوای وصیت‌نامه شهدای دانش‌آموز شهرستان نیشابور، پایان‌نامه کارشناسی.
  5. حسینی، سیدحمید (1386)، مفهوم‌پردازی آسیب‌شناسی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، همایش آسیب‌شناسی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، دانشگاه مازندران.
  6. خدادادی، فاطمه (1384)، تحلیل محتوای وصیت‌نامه‌های شهدای شهرستان گناباد با تأکید بر خاستگاه آن‌ها، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد.
  7. خطیبی، اعظم (1384)، بررسی و تحلیل محتوای وصیت‌نامه‌های شهیدان استان همدان و میزان درج آن در کتاب مطالعات اجتماعی اول دبیرستان، بنیاد شهید همدان.
  8. رستمی راوری، معصومه (1386)، تحلیل محتوای وصیت نامه‌های شهدای روحانی استان کرمان، بنیاد شهید کرمان.
  9. روح الامینی، محمود (1394)، زمینه فرهنگ‌شناسی: تالیفی در انسان شناسی فرهنگی و مردم شناسی: با تجدید نظر و اضافات، تهران: انتشارات عطار.
  10. زاهد بابلان، عادل و خالق‌خواه، علی (1389)، تحلیل محتوای وصیت‌نامه‌ها و دست‌نوشته‌های شهدای دفاع مقدس استان اردبیل با تأکید بر فرصت‌ها، آسیب‌ها و راه‌کارهای تقویت فرهنگ ایثار و شهادت.
  11. شجاعی باصیری، علیرضا (1385)، تحلیل محتوای وصایای شهدای پاسدار و بسیجی استان چهارمحال و بختیاری، بنیاد شهید.
  12. صبوری‌کزج، پرویز و صبوری‌کزج، جواد (1399). تحلیل گفتمان وصیت نامه سرداران شهید شهرستان خلخال. دوفصلنامه مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، دوره: 4،
    شماره: 2.
  13. صدیق اورعی، غلامرضا (1386)، تحلیل محتوای وصایا و آثار فرهنگی شهدا «سالنامه پژوهش، شماره 1، مجموعه مقالات علمی و پژوهشی دفتر مطالعات و تحقیقات بنیاد شهید و امور ایثارگران، تهران: شاهد.
  14. صفری، جلیل(1389)، تأثیر نقش فرهنگ ایثار و شهادت بر ارتقای معنوی بسیجیان، مجله حصون، آذر و دیماه 1389، شماره 27.
  15. طبیبی، حشمت‌الله (1374)، مبانی جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  16. فرهی، علی؛ سنجقی، محمدابراهیم؛ سلطانی، محمدرضا و محمدیان، یداﷲ (1395)، طراحی الگوی فرهنگ جهادی یکی از نهادهای انقلاب اسلامی، پژوهش­های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین(ع)، سال هشتم، شماره2
  17. گیدنز، آنتونی (1373)، جامعه‌شناسی، تهران: نشر نی.
  18. مریجی، شمس‌اله (1386)، تبیین جامعه‌شناختی واقعه کرب و بلا، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  19. معدنی، جواد؛ حسین‌پور، داوود و یاری، معصومه (1395)، طراحی مدل فرهنگ جهادی مبتنی بر مبانی دینی و ارزش‌های انقلاب اسلامی در دانشگاه اسلامی (مورد مطالعه دانشگاه علامه طباطبایی(ره) تهران)، مدیریت در دانشگاه اسلامی، دوره پنجم، شماره 1.
  20. مودی، علی محمد؛ نصر اصفهانی، اسماعیل و هلالی، علی (1386)، آسیب شناسی و ارزیابی فرهنگ و مدیریت جهادی، مجموعه مقالات اولین همایش ملی فرهنگ و مدیریت جهادی.
  21. میرکاظمی، سیدمحمد (1396)، بررسی وصیت‌نامه‌های شهدا از دیدگاه نشانه شناختی، نخستین همایش ادبیات مقاومت با محوریت شهدای دانشجوی استان خراسان شمالی.
  22. نائیجی، علی اصغر (1380)، طرح تحلیل محتوای وصایای سرداران شهید استان مازندران، بنیاد شهید مازندران.
  23. نژاد محمد نامقی، احسانه؛ شادنوش، نصرت اله و غفاری، داریوش (1395)، تأثیر تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی بر قصد خرید در صنعت کالاهای تند‌گردش، مدیریت کسب و کار، شماره 32.
  24. نظری، محمود؛ سرمدی، محمدرضا؛ فرج اللهی، مهران و اسمعیلی، زهره (1398)، کشف مبانی فلسفی آموزه­های تربیتی وصیت نامه شهدای دانشجوی دوران دفاع مقدس. نشریه علمی پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، سال بیست و هفتم. دوره جدید. شماره 44. 111-137.
  25. نوین، حسین (1387)، سیری در وصایای شهدا، انتشارات شاهد.