ارزیابی و نقش هویت های دینی و ملی در هویت انقلابی دانش آموزان نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه قم/قم/ایران

2 استادیار، دانشکده علوم اجماعی و فرهنگی. دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران

3 گروه اندیشه و مطالعات فرهنگی، دانشکده فرهنگی و قدرت نرم، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام

چکیده

. روش این تحقیق آمیخته بوده و دو مرحله کیفی و کمی دارد؛ در مرحلۀ اول، تحلیل محتوای ارزش‌های انقلاب اسلامی از بیانات امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) و در مرحلۀ دوم، ارزیابی هویت دانش‌آموزان بر اساس این ارزش‌ها صورت گرفته است. ماهیت تحقیق در مرحلۀ اول از نوع تحلیل محتوا بوده و با روش کتابخانهای انجام شده و ماهیت آن در مرحلۀ دوم از نوع همبستگی و به روش پیمایشی بوده و ابزار این مرحله، پرسش‌نامه تعدیل شده غریب‌زاده و حسینپور (1398) می باشد. جامعه‌ی آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم کشور و مشغول به تحصیل در سال 1398-1397 بودهاند. حجم نمونه، متشکل از1915 نفر بوده و نمونه‌گیری در ابتدا به روش در دسترس هدفمند و در گام دوم خوشهای تصادفی بوده است. نمونهگیری در پنج کلانشهر تهران، تبریز، مشهد، اصفهان و شیراز صورت گرفته است. نتایج نشان می دهند که میانگین هر سه هویت از میانگین مفروض (5/2) بالاتر بوده اما هویت‌های دینی و ملی از حد متوسط (3) بالاتر و هویت انقلابی از حد متوسط پایین‌تر است. همبستگی مثبت و معنی‌داری میان این سه هویت مشاهده می شود و نتایج تحلیل رگرسیون نشان می‌دهد‌‌ که گرایش‌های شناختی (β=0/012) و عاطفی (β=0/047) هویت دینی توانایی پیش‌بینی هویت انقلابی را ندارند بر اساس یافتههای حاصل، اگر شناخت از دین یا تعلق عاطفی نسبت به دین بیشتر باشد، نمی‌توان گفت قطعا هویت انقلابی مطلوب است؛ اما اگر عمل نسبت به دین تحقق یابد، هویت انقلابی در سطح مطلوبی خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation and the role of religious and national identities in the revolutionary identity of students in the education system of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • Armin Mansouri 1
  • Abbasali Spleymani Khashab 2
  • Seyedabdorasool Alamolhoda 3
1 universitu of qom/qom/iran
2 Assistant professor of Imam Hossein university
3 cultural studies, Imam Hossain university
چکیده [English]

The method of this research is mixture and has two qualitative and quantitative stages; In the first stage, the analysis of the content of the values of the Islamic Revolution from the statements of Imam Khamenei and in the second stage, the evaluation of the students' identity based on these values has been done. The type of first stage is content analysis and informations collected by library method. The second stage is done by correlational survey method and the tool of this stage is the modified questionnaire of Gharibzadeh and Hosseinpour (2018). Statistical population high school students were studying in 1397-1397. The sample size consists of 1915 people. The sampling method is purposefully available in the first stage and random cluster sampling in the second stage. The average of all three identities was higher than the assumed average (2.5), but religious and national identities were higher than the average (3) and revolutionary identities were lower than the average. There is a positive and significant correlation between these three identities and the results of regression analysis show that the cognitive (β = 0.012) and emotional (β = 0.047) tendencies of religious identity do not have the ability to predict revolutionary identity.Revolutionary identity and religious identity in cognitive and emotional tendencies are better than behavioral tendencies. If one knows more about religion or has an emotional attachment to religion, one cannot say that revolutionary identity is certainly desirable; but if religion is actioned, the revolutionary identity will be at a desirable level.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Education system
  • Religious identity
  • National identity
  • Revolutionary identity

مراجع

  1. قرآن کریم
  2. امینی، محمد؛ رحیمی، حمید و مزروعی، حسن (1393)، تحلیل و ارزیابی هویت ملّی و دینی دانشجویان دانشگاه کاشان و علوم پزشکی کاشان، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 4(2)،
    434-413.
  3. امینی، محمد؛ رحیمی، حمید و نعمت‌اللهی، حمید (1396)، بررسی وضعیت ابعاد هویت دینی و ملی دانشجویان (مورد مطالعه: دانشگاه کاشان)، آموزش عالی، 10(39)، 182-157.
  4. پروانه، فرهاد؛ ابراهیم‌زاده، عیسی و نظری، داریوش (1395)، بررسی میزان توجه به مؤلفه‌های هویت انقلابی در کتاب‌های درسی تاریخ دوره تحصیلی متوسطه (رشته‌های علوم پایه) از سال 1357 تا 1388، مطالعات انقلاب اسلامی، 13(44)، 42-29.
  5. باقریان‌فر، مصطفی؛ سیادت، علی و لهراسبی، یعقوب (1397)، تبیین مولفه‌های هویت اجتماعی دانشجویان بر اساس استفاده از برنامه‌های پیامرسان موبایلی (مورد مطالعه: دانشجویات کارشناسی دانشگاه اصفهان)، جامعه‌شناسی کاربردی، 29(4)، 98-79.
  6. جعفری، حسنعلی و مهرداد، حسین (1391)، بررسی رابطه بین ترجیحات نظام ارزشی و هویت اجتماعی دانشجویان، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، 3(7)، 24-9.
  7. حیدری، آرمان و رمضانی باصری، عباس (1394)، بررسی رابطۀ جهت‌گیری ارزشی مدرن با هویت دینی و مقایسه جنسیتی آن (مورد مطالعه: دانش‌آموزان متوسطه شهر مرودشت)، جامعه‌پژوهی فرهنگی، 6(4)، 56-29.
  8. آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، سیدعلی (19/2/1397)، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دانشگاه فرهنگیان، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سید علی خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، https://www.farsi.khamenei.ir.
  9. آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، سیدعلی (8/12/1379)، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اعضای اتحادیه‌های انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان و مسئولان امور تربیتی سراسر کشور، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، https://www.farsi.khamenei.ir.
  10. آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، سیدعلی (23/3/1368)، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در مراسم بیعت دانشجویان، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، https://www.farsi.khamenei.ir.
  11. آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، سیدعلی (25/7/1390)، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در اجتماع مردم پاوه، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، https://www.farsi.khamenei.ir.
  12. آیت الله العظمی خامنه‌ای، سیدعلی (16/2/1387)، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار مردم کازرون، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، https://www.farsi.khamenei.ir.
  13. آیت الله العظمی خامنه‌ای، سیدعلی (23/2/1379)، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در خطبه‌های نمازجمعه تهران، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، https://www.farsi.khamenei.ir.
  14. آیت الله العظمی خامنه‌ای، سیدعلی (13/6/1378)، بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار دانشجویان و دانش‌آموزان بسیجی طرح ولایت، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سید علی خامنه‌ای(مدظله‌العالی)،

https://www.farsi.khamenei.ir.

  1. آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، سیدعلی (1397)، بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی.
  2. رشادی، منوچهر و حیدرخانی، هابیل (1393)، مطالعه میزان گرایش جوانان به مبانی هویت فرهنگی انقلاب اسلامی و عوامل اجتماعی موثر بر آن، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 3(10)، 26-1.
  3. رجایی، فرهنگ (1382)، مشکله هویت ایرانیان امروز (ایفای نقش در عصر یک تمدن و چند فرهنگ)، چاپ دوم، تهران: نی.
  4. رفیعی، حسن (1382)، اریکسون: فرزند خود و معیار هویت، تهران: انتشارات دانژه.
  5. زکی، محمدعلی (1395)، اینترنت و هویت در ایران، اطلاع‌رسانی و ارتباطات، 3(12)، 206-185
  6. سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش (1390)، شورای عالی انقلاب فرهنگی.
  7. شرفی، محمدرضا (1396)، جوان و بحران هویت، چاپ 8، تهران: سروش.
  8. غریب‌زاده، رامین و حسین‌پور، رضا (1398)، ارزیابی هویت دانشجویان مبتنی بر ارزش‌های انقلاب اسلامی، به راهنمایی: رضا حسین‌پور، دانشگاه جامع امام حسین(ع).
  9. کلانتری، عبدالحسین؛ عزیزی، جلیل و زاهد زاهدانی، سعید (1388)، هویت دینی و جوانان (نمونه ی آماری جوانان شهر شیراز)، تحقیقات فرهنگی، 2(6)، 141-125.
  10. لطف‌آبادی، حسین و نوروزی، وحیده (1383)، بررسی چگونگی نگرش دانش‌آموزان دبیرستانی و پیش‌دانشگاهی ایران به جهانی شدن و تأثیر آن بر ارزش‌ها و هویت دینی و ملی آنان، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 3(9)، 119-88.
  11. محمدی، محسن، توکلی، یعقوب (1394)، تأثیرانقلاب بر ارزش‌های اجتماعی؛ از فردگرایی تا جمع گرایی، پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، 5(11)، 137-101.
  12. محمودی، سیروس (1397)، تحلیل محتوای کتاب‌های درسی دوره ابتدایی و متوسطه اول از نظر توجه به مؤلفه‌های هویت انقلابی، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 8(1)، 46-29.
  13. نیکروی، حمید (1392)، ارزیابی هویت ملی دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی شهر یاسوج در سال تحصیلی 1392-1391، به راهنمایی: زهره اسمعیلی، دانشگاه پیام نور مرکز تهران جنوب، کارشناسی ارشد رشته ی علوم تربیتی.
  14. Berzonsky, D. (1990), Self-construction over the life-span:Aprocess perspective on identity formation. In G. J. Neimeyer&R.A. Neimeyer (Eds.), Advances in personal construct psychology Vol. 1, pp. 155-186, Greenwich, CT: JAI Press, Inc.
  15. Berzonsky, M. D. (2003), Identity style and well-being: Does commitment matter?, International Journal of Theory and Research, (1)3, pp. 131-142.
  16. Kroger, J. (1996), Identity in Adolescene: The Balance Between Self and Other. London: Routledge
پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی
دوره 12، شماره 26
اسفند 1401
صفحه 293-323

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار