ارائه الگوی نظام مطلوب امنیت در حکومت اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

2 استادیار،دانشکده و پژوهشکده پیامبر اعظم دانشگاه جامع امام حسین(ع)،تهران، ایران.

چکیده

نظام‎های اجتماعی چینشی هدفمند از عناصر و اجزاء به هم پیوسته در راستای غایت حاکمیت است و کارآمدی حاکمیت منوط به ارائه الگویی منسجم از تصویر مطلوب هر یک از نظام‎های مذکور مبتنی بر مبانی نظری خود می‎‌باشد. در این میان «امنیت» به عنوان یکی از اساسی‎ترین خرده نظام‌های نظام «سیاست و حکمرانی» به دلیل تأثیر مستقیم در ایفای نقش تنظیم‎کنندگی سایر نظامات، از اولویت بیشتری جهت طراحی الگوی مطلوب برخودار است. پژوهش حاضر با مبنا قرار دادن اندیشه مقام معظم رهبری در تلاش است به این پرسش که «الگوی نظام مطلوب امنیت در حکومت اسلامی مبتنی بر اندیشه مقام معظم رهبری چگونه است؟» پاسخ دهد. پژوهش حاضر از نظر فلسفه پژوهشی، تفسیری و مبتنی بر تفسیر داده‌ها است؛ و از نظر هدف، تحقیقی توسعه‌ای است. رویکرد پژوهشی این تحقیق، رویکرد استقرای بوده و پژوهشگران به دنبال الگویابی مبتنی بر تفسیر داده‌ها بوده‌اند. در این راستا 160 سخنرانی از مقام معظم رهبری که در آنها به موضوع امنیت پرداخته شده است، جمع آوری و به با استفاده از روش تحلیل مضمون، تجزیه تحلیل شده است. در مجموع 122 شناسه از این منابع استخراج شده سپس در 20 مضمون پایه خوشه‌بندی و در نهایت 4 مضمون «مبانی امنیت»، «چاچوب مفهومی امنیت»، «اصول و ارزش‎های حاکم بر امنیت» و «پیاده‎سازی امنیت» به عنوان مضامین فراگیر انتخاب شده‎اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Presenting the ideal model of the security system in the Islamic government

نویسندگان [English]

  • Mohammed Hossain Shadmanfar 1
  • Mohammed Hosein alipoor 2
1 Ph.D. Candidate, Faculty of Management and Economics, Imam Hossein University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Faculty and Research Institute of the Great Prophet, Imam Hossein University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Social systems are a purposeful arrangement of interconnected elements and components in line with the goal of governance, and the effectiveness of governance depends on providing a coherent model of the desired image of each of the mentioned systems based on its theoretical foundations. Meanwhile, "security" as one of the most basic sub-systems of the "politics and governance" system, due to its direct influence on the regulatory role of other systems, has a higher priority for designing the ideal model. The current research is trying to answer the question, "What is the model of the ideal security system in the Islamic government based on the thought of the Supreme Leader?" to answer In terms of research philosophy, the current research is interpretive and based on data interpretation; And in terms of the goal, it is a developmental research. The research approach of this research is an inductive approach and researchers have been looking for a pattern based on data interpretation. In this regard, 160 speeches of the Supreme Leader, in which the issue of security has been discussed, have been collected and analyzed using thematic analysis method. A total of 122 identifiers were extracted from these sources and then grouped into 20 basic themes and finally 4 themes of "security basics", "security conceptual framework", "principles and values governing security" and "security implementation" as Overarching themes have been selected.

کلیدواژه‌ها [English]

  • security
  • system
  • Islamic government
  • supreme leader
  • thematic analysis
نهج‌البلاغه، ترجمه دشتی، چاپ اول، انتشارات اسدآبادی، قم، 1379.
اخوان کاظمی، بهرام (1391). تعاملات مشارکت سیاسی و امنیت ملی از منظر امام خمینی(قدس سره)، پژوهش‌های انقلاب اسلامی، 1(3)، 54-33.
آردی، مک کین لای آر.لتیل (1380). امنیت جهانی، رویکردها و نظریه‌ها، ترجمه اصغر افتخاری. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
افتخاری، اصغر (1385). کالبد شکافی تهدید. تهران: دانشگاه امام حسین علیه السلام.
افتخاری، اصغر (1391). امنیت. تهران: دانشگاه امام صادق علیه السلام.
افتخاری، اصغر (1393). ایمان و ایمنی: بررسی تطبیقی گفتمان امنیت ایمان محور و منفعت محور، مجله پژوهش‌های دفاعی امنیتی اسلام، شماره 1.
افتخاری، اصغر(1380). رقابت سیاسی در چارچوب، مجموعه مقالات همایش رقابتهای سیاسی و امنیت ملی، جلد اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
بوزان، باری (1378). مردم دولت‌ها و هراس. ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی‌، تهران:‌ انتشارات‌ مطالعات راهبردی.
بیانات مقام معظم رهبری، از سال 1368 تا 1401، از طریق سایت www.khamenei.ir.
پاشایی هولاسو، امین؛ شعبانی، محمدرضا؛ استکی، جواد (1396). شناسایی عوامل مؤثر بر تحقق امنیت ملی در نهج‌البلاغه، فصلنامه پژوهش‌نامه نهج‌البلاغه، 5(18)، 53-33.
رهبر، عباسعلی، سوری، فرزاد (1395). دولت و مدل امنیت سیاسی مطلوب در جامعه دینی، دولت پژوهی، 2(5)، 133-101.
ره‎پیک، سیامک (1387). نظریه امنیت در جمهوری اسلامی ایران. تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
شایگان، فریبا (1392). تهدیدهای امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری، فصلنامه علمی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، 3(2)، 271-245.
شادمان‌فر، محمدحسین و علیپور، محمدحسین (1401). ارائه تصویر مطلوب بسیج دانشجویی تراز مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری(دام‌ظله)، مطالعات راهبردی بسیج، 25(96)، 189-217.
شجریان، مهدی (1399). راهبرد حکومتی «جلب رضایت عمومی» از منظر نامه‌های نهج‌البلاغه با تأکید بر بررسی سند الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت، فصلنامه پژوهشنامه نهج‌البلاغه، 8(31)، 39-21.
شمس‌الدین، محمدمهدی (1366). حکومت در اسلام. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
طباطبایی، سید محمدحسین (1382). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: انتشارات جامعه مدرسین.
عالم، عبدالرحمن (1383). بنیادهای علم سیاست. تهران: نشر نی.
عاملی (شهید اول)، محمد بن مکی (1400ق). القواعد و الفوائد. قم: مفید.
عقیلی، سید وحید؛ مصطفوی، فرحناز (1392). ماهیت تهدید نرم، ابعاد و ویژگی‌ها. دانشنامه حقوق و سیاست، شماره 19.
علیپور، محمدحسین (1394). تحلیل بعد امنیتی تهاجم فرهنگی در فقه امامیه. تهران: دانشگاه امام صادق علیه السلام.
علیپور، محمدحسین (1399). بررسی فقهی نقش حکومت اسلامی در مواجهه با تهدیدات امنیتی. تهران: دانشگاه امام صادق علیه‌السلام.
؟؟؟غرایاق زندی، داوود (1394). امنیت و آزادی در اسلام، فصلنامه مطالعات راهبردی، 18(70)، 48-23.
فراهیدی، خلیل بن احمد (1409ق). کتاب العین. قم: مؤسسة دار الهجرة.
قاسمی‌نژاد، حمید (1400). مرجع پژوهش. تهران: انتشارات اندیشه آرا.
کلاه چیان، محمود (1398). کارگزاران امنیت در مکتب امنیتی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه آفاق امنیت، 12(43)، 32-5.
مجلسی، محمدباقر (1404ق). بحارالانوار. لبنان: مؤسسة الوفاء لبیروت.
محمدپور، احمد (1390). روش تحقیق کیفی. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.
مرادیان، محسن (1385). درآمدی بر ابعاد و مظاهر تهدیدات. تهران: انتشارات راشا.
مرادیان، محسن (1389). مبانی نظری امنیت. تهران: دانشکده علوم و فنون فارابی.
مشهدی، حسن (1394). ارزیابی تهدیدها، آسیب پذیری و ریسک در زیرساخت‌های حیاتی. تهران: دانشگاه صنعتی مالک اشتر.
میرمحمدی، مهدی (1393). نظام سیاسی، امنیت ملی و حوزه‌های تأثیر سازمان‌های اطلاعاتی در کشورداری. پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 36.
نصیری، علی‌اصغر؛ لک‌زایی، نجف؛ آل غفور، سید محمدتقی (1400). بررسی مبانی مرجع امنیت سیاسی در نظام امنیتی اسلام بر اساس روی کرد دولت‌محور، 26(2)، 96-73.
نصیری، علی‌اصغر (1401). مبانی قرآنی و روایی مرجع امنیت سیاسی در اسلام، سیاست متعالیه، 10(36)، 26-7.
هاشمی خویی، میرزا حبیب‌الله (1400ق). منهاج البراعة فی شرح نهج‌البلاغه. تهران: المکتبة الإسلامیة
هاشمیان فر، زاهد؛ برزگر لداری، شیرزاد (1393). اصول و کارکردهای امنیت سیاسی در اسلام، امنیت ملی، 12(3)، 92-65.
الهی‌منش، محمدحسن، برقی، شهریار، فولادی، بهروز(1397). عصر جهانی‌شدن و تأثیر گرایش‌های قومی بر امنیت ملی ج. ا. ایران، پژوهش ملل، 35(3)، 54-41.
واسطی، عبدالحمید (1391). نگرش سیستمی به دین. مشهد: مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام.
ولیدی، محمدصالح (1384). حقوق جزای اختصاصی 3. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
Boyatzis, Richard E. (1998). Transforming qualitative information: Thematic analysis and code development. Sage.
Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. Handbook of qualitative research, 2(163-194), 105.‏