ارزشیابی برنامه درسی انقلاب اسلامی: گذر از رویکرد منفعلانه ناکام موجود به رویکرد گفتمان‌سازانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع). مشهد. ایران

2 دانشیار، گروه مطالعات برنامه درسی و آموزش، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشیار مطالعات برنامه درسی و آموزش دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

مطالعه حاضر با هدف ارزشیابی از برنامه درسی درس انقلاب اسلامی صورت گرفت. روش مطالعه توصیفی-پیمایشی و جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه‌های پیام نور، آزاد اسلامی و علمی-کاربردی واحد بافق بودند که درس انقلاب اسلامی را انتخاب واحد نموده و در کلاس این درس حضور داشته‌اند (مجموعاً 151 نفر). تمامی دانشجویان مذکور به صورت سرشماری در پژوهش شرکت و پرسش‌نامه مربوطه را قبل از برگزاری جلسه امتحان پایان ترم تکمیل نمودند. به منظور ارزیابی دانشجویان از برنامه درسی انقلاب اسلامی، پرسش‌نامه محقق ساخته با 5 مؤلفه تدوین شد. روایی با استفاده از نظر متخصصان احراز  و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ برای مولفه‌ها و کل پرسش‌نامه بین 73/0 تا 88/0 محاسبه گردید. یافته‌ها نشان داد برنامه درسی انقلاب اسلامی از منظر دانشجویان در هیچ‌یک از مؤلفه‌های هدف، محتوای کتاب درسی، تدریس و فعالیت‌های یادگیری، منبع و شیوه ارزشیابی در حد مورد انتظاری قرار ندارد  (05/0p>). به علاوه بین نظرات دانشجویان به تفکیک دانشگاه (231/0p=) و جنسیت (247/0p=) در خصوص برنامه درسی انقلاب اسلامی تفاوت معناداری وجود نداشت. با توجه به نقش غیرقابل‌انکار برنامه درسی انقلاب اسلامی به عنوان انتقال‌دهنده ارزش‌ها و آرمان‌های انقلاب و فراهم‌کننده زمینه‌ای در راستای آگاه‌سازی دانشجویان با مشکلات پیش‌روی نظام جمهوری اسلامی ایران، توسل جستن به رویکرد گفتمان‌سازانه به جهت گذر از وضع ناکام فعلی توصیه می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Curriculum Evaluation of the Islamic Revolution: Moving From a Passive, Failed Approach to a Discourse-Making Approach

نویسندگان [English]

  • Dr.Hamideh Pakmehr 1
  • Dr.Maghsoud Amin -Khandaghi 2
  • javad ghandili 3
  • mahmood saeedy rezvani 4
1 Assistant Professor, Department of Educational Science, Imam Reza International University, Mashhad, Iran
2 Associate professor, Department of Curriculum Study and Instruction, Ferdowsi University of Mashhad
3 دانشگاه فردوسی مشهد
4 Associate Professor of Curriculum Studies and Education, Ferdowsi University of Mashhad
چکیده [English]

This study aimed to curriculum evaluation of Iran's Islamic Revolution lesson. 
Methods was descriptive-survey and population consisted of all undergraduate 
students of Payam Noor University, Islamic Azad and Applied Science of Bafgh 
Unit that have been selected lessons of the Islamic Revolution and attendance in 
class (total 151). All students participated in the study and completed questionnaire 
before census the session final exam. In order to assess the students of the Islamic 
Revolution curriculum, questionnaire makes by researcher with 5 components. 
Validity was calculated using the opinion of experts and reliability was calculated 
with Cronbach's alpha coefficient for the components and the whole questionnaire 
between 0.73 and 0.88. findings shown that the curriculum of Islamic Revolution are 
not as expected from the term of students in any of the components of the aim, 
textbook content, teaching and learning activities, resources and evaluation methods. 
In addition, There was no significant difference in the curriculum of Islamic 
Revolution by university (p=0.231) and gender (p=0.247). Given the undeniable role 
of the curriculum of Islamic Revolution as transmitters of values and ideals of the 
revolution and the underlying provider to alert students to the problems facing the 
Islamic Republic of Iran, recommended resorting to discourse construction approach 
to the transition from the existing passive approach failed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran's Islamic Revolution Lesson
  • Evaluation
  • Curriculum
  • Discourse Making Approach

مراجع

  1. آقاجانی‌قناد، محمدرضا و فرزندوحی، جمال (1380)، بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه ایلام نسبت به دروس معارف اسلامی، طرح پژوهشی، ایلام: دانشگاه ایلام.
  2. اسماعیلی، خیرالله (1388)، جایگاه احزاب سیاسی در صورت‌بندی گفتمان سیاسی امنیتی انقلاب اسلامی ایران، مجله اندیشه انقلاب اسلامی، (6)، 253-274.
  3. امیدی، محمود؛ نجفی، حسن و سبحانی‌نژاد، مهدی (1395)، ارزشیابی برنامه درسی دروس عمومی معارف اسلامی دانشگاهی به منظور ارائه راهکارهای کیفیت بخش، اندیشه‌های نوین تربیتی، 12 (4): 217-236.
  4. امین‌خندقی، مقصود و جعفرنیا، فاطمه‌سادات (1393)، چگونگی گفتمان‌سازی نظریه ولایت فقیه در محتوای برنامه‌های درسی نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، مطالعات انقلاب اسلامی، (۱۱)، ۱۳۹-۱۵۸.
  5. جعفرنیا، فاطمه‌سادات؛ امین‌خندقی، مقصود؛ قندیلی، سیدجواد و جواهری، محمدرضا (۱۳۹۳)، گفتمان‌سازی به مثابه رویکردی برای کاربرد اندیشه‌های کلان و بنیادین اسلامی در نظام تعلیم و تربیت، نخستین همایش ملی الکترونیکی رویکردهای کاربردی و پژوهشی در علوم انسانی و مدیریت، به‌صورت الکترونیکی، موسسه آموزشی پژوهشی هزاره سوم.
  6. جمعی از نویسندگان (1386)، انقلاب اسلامی ایران. قم: انتشارات معارف.
  7. خانبگی، مهدی (1383)، مصاحبه با دکتر خانبگی، فصلنامه 15 خرداد، 1 (2)، 244-269.
  8. خلیلی، محسن و حمیدی، سمیه (1390)، تحلیل گفتمان مفهوم صدور انقلاب از منظر خبرگان قانون اساسی، رهیافت سیاسی و بین‌المللی. 81-118.
  9. رهبری، مهدی (1386)، شکل‌گیری گفتمان انقلابی در ایران، پژوهش حقوق و سیاست، 9 (23)، 89-114.
  10. شفایی، امان‌الله (1388)، تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر تحولات سیاسی منطقه قفقاز، علوم سیاسی، 12 (48)، 155-180.
  11. طاهری‌وحدتی، حسین (1389)، دیدگاه‌های مقام معظم رهبری در نماز جمعه سالگرد انقلاب اسلامی و تحولات جهان اسلام، مشکات، (109)، 1-6.
  12. عارفی، محبوبه (1384)، برنامه‌ریزی درسی راهبردی در آموزش عالی. تهران: جهاد دانشگاهی واحد شهید بهشتی.
  13. عارفی، محبوبه (1383)، بررسی برنامه‌های درسی رشته علوم تربیتی در آموزش عالی ایران و راهکارهایی برای بهبود آن (مطالعه موردی: گرایش مدیریت آموزشی)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی.
  14. عباباف، زهره؛ فتحی واجارگاه، کورش؛ فراستخواه، مقصود و مهرعلیزاده، یدالله (1392)، سواد برنامه درسی برای مدرسین دانشگاه از نگاه مدرسان حوزه مطالعات برنامه درسی، مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، 3 (7)، 7 - 29.
  15. عیوضی، محمدرحیم و هراتی، محمدجواد (1390)، درآمدی تحلیلی بر انقلاب اسلامی ایران. قم: انتشارات معارف.
  16. کیامنش، علیرضا (1392)، روش‌های ارزشیابی آموزشی، تهران : انتشارات پیام نور.
  17. گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری در آموزش عالی (1378)، ساختار و عملکرد شورای عالی برنامه‌ریزی تهران تا سال 1378، تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.
  18. لوی، الف. (1391)، مقدمات برنامه‌ریزی آموزشی، ترجمه فریده مشایخ. تهران: مدرسه.
  19. مجیدی، محمدرضا و فاتحی، ابوالقاسم (1385)، بررسی سنجش نگرش دانشجویان نسبت به برنامه‌ریزی دروس معارف اسلامی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. 3 (12): 12-23.
  20. مرشدی‌زاد، علی؛ غفاری‌هشجین، سید عیسی و مرتضوی، زاهد (1390)، بررسی و ارزیابی میزان پای‌بندی سه رئیس جمهور به ارزش‌های انقلاب اسلامی مورد تاکید امام خمینی، نشریه معرفت، 20 (169)، 109-126.
  21. مقام معظم رهبری (2/10/1370)، بیانات در دیدار جمعی از فرماندهان سپاه.
  22. منصوری، جواد (1391)، آشنایی با انقلاب اسلامی. قم: انتشارات معارف.
  23. مهرمحمدی، محمود (1382)، برنامه درسی: نظرگاه‌ها، رویکردها و چشم‌اندازها. مشهد: انتشارات به نشر.

 

  1. ولف، ریچارد (1386)، ارزشیابی آموزشی: مبانی سنجش توانایی و بررسی برنامه. ترجمه علیرضا کیامنش. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  2. هاشم‌پور‌یزدان‌پرست، محمد (1391)، مقایسه انسان‌شناسی در قرون وسطی، تمدن جدید غرب و انقلاب اسلامی، پژوهش‌نامه متین، 14(55)، 127-152.
  3. هراتی، محمدجواد و قنبری، سیروس (1391)، مطالعه میزان مطابقت محتوای ارائه شده در درس انقلاب اسلامی ایران با انتظارات دانشجویان مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه بوعلی‌سینا. فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش‌نامه انقلاب اسلامی. 1(2)، 121-139.
  4. Chang, Yu-Liang, Wu, Su-Chiao, Wu, Huan-Hung (2015).They are Learning: Changes through Teacher Professional Development of Inquiry Curriculum Design and Implementation. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 177(22 ): 178-182.
  5. Currey, Judy., White, Kevin., Rolley, John., Oldland, Elizabeth., Driscoll, Andrea. (2015). Development of a postgraduate interventional cardiac nursing curriculum. Australian Critical Care, 28 (4): 184-188.
  6. Kelly, Dympna M., London, Daniel A., Siperstein, Allan., Fung, John J., Walsh, Matthew R. (2015). A Structured Educational Curriculum Including Online Training Positively Impacts American Board of Surgery In-Training Examination Scores. Journal of Surgical Education, 72(5): 811-817.
  7. Ornstein, Allan C; Hunkins, Francis P.(2009). Curriculum: Foundations, principles, and Issues. Fifth Eddition. United States: Pearson Education..
  8. Curriculum evaluation of Iran's Islamic Revolution lesson: Transition from the Existing Passive Approach Failed to Discourse Construction Approach.
پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی
دوره 12، شماره 25
شهریور 1401
صفحه 139-158

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار