بررسی عوامل موثر بر تغییر ارزش های اجتماعی حاکم بر خانواده های شهر اراک از انقلاب اسلامی سال 1357 تاکنون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران ، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاداسلامی ، تهران، ایران.

2 استادیار گروه علوم اجتماعی، واحدعلوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاداسلامی ، تهران، ایران

3 استادیار گروه علوم اجتماعی، واحدعلوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاداسلامی ، تهران، ایران.

4 استادیار گروه علوم اجتماعی ایران، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاداسلامی ، تهران، ایران.

چکیده

این مقاله به بررسی و تبیین جامعه شناختی وضعیت ارزش های اجتماعی حاکم بر خانواده های ایرانی و روند تغییرات آن از انقلاب اسلامی سال 1357 تا کنون می پردازد.چارچوب نظری با الهام از نظریه های اینگلهارت، برگر و لاکمن و مک لوهان ، تدوین شده است. پژوهش به روش همبستگی  (و به تناسب موضوع در بخش هایی ار فرآیند تحقیق روش های پیمایشی ، اسنادی و دلفی ) و با تکنیک های پرسشنامه و معادلات ساختاری انجام شده و جامعه آماری پژوهش ، خانواده‌های ساکن شهر اراک در سال ۱۳۹۸ بوده اند . حجم نمونه براساس فرمول کوکران ، 440 خانواده بوده که به شیوه ی نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شده اند. پردازش داده ها با استفاده از نرم افزارهای spss و  smart PLS انجام شده است. نتایج آزمونT بیانگر تفاوت معنادار میانگین امتیازات ارزش های اجتماعی مورد مطالعه در میان خانواده های دهه ی 60 و دهه ی 90 در سطح تفاوت ارزشی می باشد.نتایج تجزیه و تحلیل معادلات ساختاری نشان می دهد که مجموع کل اثر متغیرهای مستقل به ترتیب ، پایگاه اقتصادی – اجتماعی 761/0- ، مصرف رسانه ای 54/0- ، تحرک جغرافیایی 247/0- و تکثر منابع جامعه پذیری 151/0-  و مقدار ضریب تعیین (R2)  متغیر ارزش های اجتماعی نیز 732/0بوده است .

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study on the Factors Affecting the Changes of Social Values which Governing Arak Families Since Islamic Revolution in 1979 Till Now

نویسندگان [English]

  • Mohammad amin Bagheri 1
  • Saifollah Seifollahi 2
  • Mozaffaraldin Shahbazi 3
  • Ali Baseri 4
1 PhD Student in Sociology of Social Issues in Iran, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran,iran
2 Assistant Professor , Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, iran.
3 Assistant Professor , Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran.iran.
4 Assistant Professor Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran ,iran.
چکیده [English]

The article studies and explaining the sociological status of social values 
governing Arak families and also changes trend since Islamic Revolution 1979 till 
now. The theoretical framework’s been compiled based on inspired theories of 
Inglehart, Berger, Luckmann, and McLuhan. The research was implemented by a 
multiple method (survey, documentary and Delphi) with a questionnaire technique 
and the study statistical population included all families living in Arak in 2019. The 
sample size based on Cochran's formula was 440 families selected by multi-stage 
cluster sampling and random sampling. Data processing was done using SPSS and 
Smart PLS software. The results of T-test indicate a significant difference in the 
mean scores of social values studied among families in the 60s and 90s in the level 
of value differences. The results of structural equations analysis show that the total 
effect of economic and social status variables was -0.761, the media consumption 
rate was -0.54, geographical mobility was -0.247, and the multiplicity of 
socialization resources was -0.151. The value of coefficient of determination (R2) of 
the social values variable is also equal to 0.732, i.e. the 73% of variance changes of 
this variable were explained by 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Family
  • Social Values
  • Socio-Economic Status
  • Media Consumption
  • Multiplicity of Socialization Resources & Geographical Mobility
  1. ادهمی، جمال،احمدی یعقوب و جعفری، ابراهیم.(1396)، بررسی ترجیحات ارزشی بین نسلی و عوامل اجتماعی مؤثر برآن در شهرسنندج،فصلنامه علوم اجتماعی، سال 26، شماره 78، پاییز 1396.
  2. اسماعیل پور اقدم، اسماعیل (1397)، مقایسه نسلی ارزش‌ها و نگرش‌های ازدواج و تشکیل خانواده در شهر دیواندره، پایان‌نامه کارشناسی ارشد،دانشکده علوم اجتماعیدانشگاه علامه طباطبایی.
  3. اینگلهارت، رونالد (1395)، تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی، ترجمه: مریم وتر، تهران: انتشارات کویر، چاپ سوم.
  4. برگر، پیتر و لاکمن، توماس (1387)، ساخت اجتماعی واقعیت، ترجمه‌ی فریبرز مجیدی، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی، چاپ دوم.
  5. چراتی، عیسی و هاشمیان فر، سید علی (1395)، تبیین تأثیر عوامل اجتماعی مؤثر بر تفاوت ارزشی در جوانان با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری، پژوهش‌های جامعه شناختی، سال دهم، شماره چهارم، زمستان 1395.
  6. چراتی شورکایی،مهدی (1397)، بررسی عوامل مؤثر بر تفاوت ارزشی بین پسران و پدران (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مازندران)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی دانشگاه مازندران.
  7. خرم روز، سیده فرخنده (1398)، مطالعه عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر شکاف نسلی (جمعیت مورد مطالعه: والدین و فرزندان 18-15سال شهرستان بهبهان)، پایان نامه کارشناسی ارشد،دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق.
  8. دادگران،سیدمحمد(1396)، مبانی ارتباطات جمعی،تهران: انتشارات مروارید، چاپ بیست و یکم.
  9. رازقی نصرآباد، بی بی حجیه و فلاح‌نژاد، لیلا (1396)، تفاو تهای نسلی ارزش ازدواج (مورد مطالعه شهر هشتگرد)، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، دوره نوزدهم، شماره 75، بهار 1396.
  10. ربیعی، علی (1380)،جامعه‌شناسی تحولات ارزشی، تهران: انتشارات فرهنگ و اندیشه، چاپ اول.
  11. رشیدی توت، مهدیه (1396)، عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر شکاف نسلی بین دختران و مادران در شهر یاسوج، پایان‌نامه کارشناسی ارشد،دانشکده‌ی علوم انسانی دانشگاه یاسوج.
  12. ساروخانی، باقر (1370)، دائره‌المعارف علوم اجتماعی،تهران، انتشارات کیهان.
  13. سیف‌اللهی، سیف الله (1388)، مبانی جامعه‌شناسی: اصول، مبانی و مسایل اجتماعی، تهران: انتشارات جامعه پژوهان سینا، چاپ سوم.
  14. شایان مهر، علیرضا (1380). دایره‌المعارف تطبیقی علوم اجتماعی.کتاب سوم.تهران: کیهان.
  15. عسگری،احسان (1396)، بررسی شکاف نسلی از حیث ارزش‌های سیاسی انقلاب اسلامی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی تهران.
  16. کوئن، بروس، 1374، مبانی جامعه‌شناسی، ترجمه و اقتباس غلامعباس توسلی و رضا فاضل، تهران، انتشارات سمت، چاپ چهارم.
  17. مدیری،فاطمه و مهدوی، محمد صادق (1396)، بررسی نسلی ارزش‌های پست مدرن خانوادگی و عوامل اثرگذار بر آن با تاکید بر نقش دین داری، جامعه‌شناسی نهاد‌های اجتماعی، دوره سوم، شماره 9، بهار و تابستان.
  18. مرکز آمار ایران (1398)، بررسی وضعیت سواد و تحصیل جمعیت 6 ساله و بیش‌تر براساس سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن 95 -1365، تهران: مرکز آمار ایران، دفتر ریاست روابط عمومی و همکاری‌های بین‌الملل، چاپ اول.
  19. مرکز آمار ایران (1396)، نتایج طرح پژوهشی برخورداری خانوارها و استفاده‌ی افراد از فناوری اطلاعات و ارتباطات، تهران: مرکز آمار ایران.
  20. مصطفوی، سید محمدحسن و صحفی، سید محمد (1394)، ((علل تحولات فرهنگ مصرف محصولات شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای در ایران با اشاره به نقش سرمایة اجتماعی))، فصلنامه رسانه، دوره 26، شماره 2، شماره پیاپی 99، تابستان 1394، صص 173-141.
  21. Chang,J.Han.Y (2010). The values of singapor’s youth and their parents: A case challenging the adequacy of inglehart’s interpretation of top value priorities derived from world values surveys. Journal of sociology,46(2),149-168.
  22. Hank,k, salzburger,v, &silverstein,M. (2017). Intergenerational transmission of parent- child relationship quality: evidence from a multi- actor survey. Social science research,67,129-137.
  23. Hansen,J.I.C, &Leuty, M.E. (2012). Work values across generations. Journal of career assessment, 20(1),34-52.
  24. Marcus, Justin, Ceylansavas, Ergin, canan (2017). Notso ((traditional)) anymore? Generational shifts on Schwartz values in Turkey, Journal of cross- cultural psychology, vol 48,Issue 1.
  25. Roales- Nieto, Jesus Gil, segura, Antonio (2010). Intergenerational differences in materialism and postmaterialism values in spanish sample, International journal of psychological therapy, 10, 3, pp.499-512.
  26. Sun, jiaming, wangxun (2010). Differences between generations in china: a study in shanghai, Journal of youth studies, Vol .13, No. 1.