ارائه الگوی ارتباطی سرمایۀ فکری و کیفیت آموزش در مدارس ابتدایی با نقش میانجی شایسته سالاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، مدیریت آموزشی،گروه علوم تربیتی،واحد کرج،دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

2 دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی،کرج،ایران.

چکیده

هدف از مطالعۀ حاضر ارائه الگوی ارتباطی سرمایۀ فکری و کیفیت آموزش در مدارس ابتدایی با نقش میانجی شایسته سالاری بود. پژوهش حاضر، از نظر هدف کاربردی بوده و از نظر گردآوری داده ها، از نوع روش آمیخته می باشد. جامعۀ آماری شامل 203 نفر از مدیران، معاونان و کارشناسان آموزش و پرورش استان البرز که دارای بیش از 1 سال سابقۀ مدیریت در مدارس بودند. بر اساس جدول مورگان، 136 نفر به صورت تصادفی- خوشه ای به عنوان نمونه آماری درنظر گرفته شدند. برای اندازه گیری متغیرهای تحقیق از پرسشنامه شایسته سالاری (مصلحی، 1391)، پرسشنامه استاندارد کیفیت آموزش در مدارس (کلانتری، 1394) و پرسشنامه محقق ساختۀ سرمایه فکری استفاده شد. پایایی ابزار با استفاده از آلفای کرونباخ بین 85/0 تا 93/0 بود. روایی پرسش نامه ها با استفاده از نظرات 15 نفر از اساتید مدیریت آموزشی تأیید گردید. برای تحلیل داده‌ها در مرحله کیفی (تجزیه‌وتحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه) از روش تحلیل مضمون استفاده شد. برای تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها در بخش کمی از روش های آمار توصیفی (جدول توزیع فراوانی، میانگین، میانه، انحراف استاندارد) و از آزمون تی تک نمونه‌ای آمار استنباطی و از نرم افزارهای لیزرل و SPSS 22 استفاده شد. نتایج بیانگر آن است که الگوی اصلی پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. در این الگو سرمایه های انسانی، ساختاری و رابطه ای بر کیفیت آموزش در مدارس تأثیر مثبت داشته و از سوی دیگر این اجزاء به طور غیرمستقیم با نقش میانجی شایسته سالاری بر کیفیت آموزش در مدارس تأثیر مثبت دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Presenting the Relationship Model Between Intellectual Capital and Education Quality in Elementary Schools with the Role of Meritocracy as a Mediator

نویسندگان [English]

  • ali shokohi 1
  • Dr. Ramadan Jahanian 2
1 Danish graduate doctor, teacher management, faculty of educational sciences, Vahid Karaj, Islamic Azad Group, Karaj, Iran.
2 Associate Professor, Department of Educational Sciences, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran.
چکیده [English]

The aim of the present study was to present the relationship model between 
intellectual capital and the quality of education in elementary schools with the 
mediating role of meritocracy. The current research is practical in terms of purpose 
and in terms of data collection, it is a mixed method type. The statistical population 
includes 203 managers, deputies and experts Education of Alborz province who had 
more than 1 year of management experience in schools. Based on Morgan's table, 
136 people were randomly selected as a statistical sample. To measure the research 
variables from the meritocracy questionnaire (Moslehi, 2013), the questionnaire The
quality standard of education in schools (Kalantari, 2014) and the questionnaire 
created by the intellectual capital researcher were used. The reliability of the tool 
using Cronbach's alpha was between 0.85 and 0.93. The validity of the 
questionnaires was confirmed using the opinions of 15 educational management 
professors. For data analysis in step Qualitative (analyzing and analyzing the data 
from the interviews) thematic analysis method was used. To analyze the data in the 
quantitative part of the descriptive statistics methods (frequency distribution table, 
mean, median, standard deviation) and from the T-Tech test of inferential statistics 
and from Lisrel and SPSS 22 software. used. The results show that the main model 
of the research has a good fit. In this model, human, structural and relational capitals 
have a positive effect on the quality of education in schools, and on the other hand, 
these components have a positive effect on the quality of education in schools 
indirectly through the mediating role of meritocracy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intellectual Capital
  • Human Capital
  • Relational Capital
  • Structural Capital
  • Meritocracy
  • Management
  1. حضرت آیت ا... امام خامنه‌ای(مدظله العالی). مجموعه بیانات. قابل‌دسترسی در سایت: khamenei.ir.
  2. امین بیدختی، علی‌اکبر، نجفی، محمود، شریعتی، فرهاد. (1397). شناسائی و اکتشاف عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای: مطالعه‌ای با رویکرد آمیخته، تدریس پژوهی. 6(3). 38-23.
  3. بنی اسد، شهین؛ حسین قلی زاده، رضوان و امین خندقی، مقصود. (1396). از اثربخشی تا تعالی: گسست نظریه، تحقیق و عمل در برنامه تعالی مدیریت مدرسه. پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت (مطالعات تربیتی و روان شناسی مشهد. (2)7 (پیاپی 14)، 124-128. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=359340
  4. جهانیان، رمضان. (1396). راهکارهای توسعه نظام مدیریت مشارکتی در واحدهای آموزشی، از دیدگاه مدیران، معاونان و معلمان. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 1(21)، 153-174.
  5. چناری، زمرد؛ بهمئی، لیلا و برکت، غلام حسین. (1399). ارائه الگویی برای سنجش کیفیت آموزشی در مدارس ابتدایی: مورد مطالعه شهرستان اندیمشک. نشریه علمی آموزش و ارزشیابی (فصلنامه). 13(52)، 161-185.
  6. چوپانی، حیدر؛ زارع خلیلی، مجتبی؛ قاسمی، عقیل و غلام زاده، حجت. (1391). بررسی رابطه بین سرمایه فکری با نوآوری سازمانی (مطالعه موردی: شرکت سهامی بیمه توسعه). ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 2(1)، 27-59.
  7. خنیفر، حسین؛ ابراهیمی، صلاح الدین؛ سیفی، علی و فیاضی بی بی، مرجان. (1399). طراحی الگوی شایستگی مدیران آموزشی برای استفاده در مرکز ارزیابی و توسعه. مدیریت مدرسه. 8 (2). 139-118.
  8. دانایی فرد، حسن؛ الوانی، سید مهدی؛ آذر، عادل، (1388)، روش‌شناسی پژوهش‌های کمی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: انتشارات صفار.
  9. سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، 1391.
  10. سرشار، الهام؛ سمیعی، روح اله. (1398). شناسایی مولفه‌های بهسازی منابع انسانی با تاکید بر نظام شایسته‌سالاری در ادرات دولتی ایران. چشم‌انداز مدیریت دولتی. 10(4). 191-176. Doi: 10.29252/jpap.2019.96605
  11. سوری، مریم. (1399). بررسی وضعیت عوامل موثر بر کیفیت آموزشی در مدارس ابتدایی شهر تهران. تحقیقات مدیریت آموزشی، 12(46)، 277-306.
  12. طوطیان، صدیقه؛ طیاران، شهرزاد و نورسته، طیبه. (1398). ارزیابی عملکرد سرمایه فکری در مراکز آموزشی عالی با استفاده از روش AHP (مطالعه موردی: دانشگاه‌های پیام نور استان گیلان). دوماهنامه علمی - پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 10(39)، 225-246
  13. عباسپور قاضی جهانی، زهرا و حسین زاده، امیدعلی. (1398). بررسی رابطه رهبری معنوی و سرمایه فکری با اخلاق حرفه‌ای مدیران مدارس منطقه آذرشهر. مطالعات جامعه‌شناسی. 11(43). 127-109.
  14. عزیزی، نعمت اله؛ فتحی، هوشیار و حسینی، سیده زهرا. (1399). تجارب مدیران مدارس و دبیران شهر سنندج از برنامۀ تعالی مدیریت مدرسه: تحلیلی پدیدارشناسانه. مدیریت مدرسه، 8 (3)، 275-238.
  15. عیدی، حسین؛ کریمی، جواد؛ محمدی عسکرآبادی، مسعود. (1398). اثر شایسته‌سالاری منابع انسانی بر اثربخشی سازمانی؛ نقش میانجی نوآوری سازمانی. مدیریت منابع انسانی در ورزش. 6 (2). 195-205.
  16. غیوری مقدم، علی؛ محمدی زنجیرانی، داریوش و نعمت‌اللهی، زعیمه. (1391). بررسی تأثیر سرمایه فکری بر کارایی به عنوان معیار عملکرد واحد تجاری. پژوهش‌های حسابداری مالی، 4(3)، 87-104.
  17. گیوکی، ابراهیم، منظری توکلی، علیرضا، سلاجقه، سنجر، شیخی، ایوب. (1397). طراحی مدل شایسته‌سالاری در نظام آموزش عالی با توجه به نقش میانجی رهبری خدمت گزار. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12(ویژه‌نامه)، 691-710.

 

  1. مرادی، رحیم؛ مرادی، مرتضی؛ ملکی، حسن؛ عبدلی، افسانه. (1394). طراحی و ارائه مدل شایستگی برای برنامه ریزان درسی. پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی. 1(1). 80-61.
    Doi: 10.22054/qric.2015.1848
  2. مردانی، سهیلا و عبدالهی، داود. (1397). شناسایی وضعیت شایسته‌سالاری در انتخاب و انتصاب مدیران مدارس، کنفرانس ملی مدیریت و مهندسی صنایع ایران، اصفهان. https://civilica.com/doc/831129
  3. مهدی زاده، امیرحسین؛ عراقیه، علیرضا و عارف، لیلا. (1398). تبیین رابطه سرمایۀ فکری با اثربخشی معلمان؛ مطالعه با تمرکز بر مدارس ابتدایی شهر بهارستان تهران. مطالعات آموزش و آموزشگاهی. 8(20)، 199-218.
  4. مهرآور گیگلو، شهرام و مولائی علی آباد، حسین. (1397). نقش سرمایه اجتماعی و فکری در ارتقای بهره‌وری معلمان. نوآوری‌های مدیریت آموزشی، 13(4)، 75-67.
  5. نوروزنژاد، قادری، محمد؛ سراجی، فرهاد و یوسف زاده چوسری، محمدرضا.
    (1398). ادراک اولیاء و مدیران از مشارکت والدین در امور مدرسه
    (مطالعه‌ای پدیدارشناسانه). نظریه و عمل در برنامه درسی، 7(14)، 319-356. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=510093
  6. نوروزی چشمه علی، االهام؛ روشن، سید علیقلی و وفادار، میلاد. (1396). تحلیل اثر سرمایه فکری بر عملکرد سازمانی با نقش میانجی مدیریت دانش در شرکت پایانه‌های نفتی ایران. آموزش و توسعه منابع انسانی. 4(13)، 95-119.
  7. Kline, R.B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. Second Edition, New York: The Guilford Press.
  8. Chapman, D. and Adams, D. (2002). The quality of education: Dimensions and strategies: Education in Developing Asia. Manila: Asian Development Bank.
  9. Cortázar, J. C., Fuenzalida, J., Lafuente, M. (2016). Merit-based Selection of Public Managers: Better Public Sector Performance?, Fuenzalida, Javier. II. LA Fuente, Mariano. III. Inter-American Development Bank. Institutional Capacity of State Division. IV. Title. V. Series.
  10. Findley, Blake Thurston. (2015). "Investigating educational quality at one comprehensive university". Honors Program Theses. 180. https://scholarworks.uni.edu/hpt/180.
  11. Gabrira, T. N (2013). A Strategic Perspective on human resource development. Advances in developing human Resource, 10 (1): 11-30.
  12. Inkinen, H. (2015). Review of empirical research on intellectual capital and firm performance. Journal of Intellectual Capital, 16(3), 518-565.
  13. Khalique, M., Bontis, N., Abdul Nassir bin Shaari, J. and Hassan Md. Isa, A. (2015), "Intellectual capital in small and medium enterprises in Pakistan", Journal of Intellectual Capital, Vol. 16 No. 1, pp. 224-238. https://doi.org/10.1108/JIC-01-2014-0014
  14. Kirkland, K. L. (2011). The Effect of Emotional Intelligence on Emotional Competence and Transformational Leadership. A Dissertation Submitted to the Graduate Faculty in Psychology in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy, University of New York.
  15. Liao, L., Du, M., Wang, B., & Yu, Y. (2019). The Impact of Educational Investment on Sustainable Economic Growth in Guangdong, China: A Cointegration and Causality Analysis. Sustainability, 11 (3): 1-16.
  16. Mwalwajo, Isaa (Todericiu & Şerban, 2015) ck David. (2020). Assessment of Factors Affecting Quality of Education in Public Secondary Schools in Tanzania: A Case of Mbeya Rural. Masters’ thesis, The Open University of Tanzania.
  17. Ngware, M., Oketch, M. and Ezeh, A. (2008). What quality of Primary education are children in urban schools receiving? evidence from Nairobi: APHRC working paper No. 39: Nairobi: APHRC.
  18. Todericiu, R., & Şerban, A. (2015). Intellectual Capital and its Relationship with Procedia Economics and Finance, 27, 713-717. doi:https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)01052-7.