واکاوی مولفه های رفتاری ایثار با رویکردی به قرآن و حدیث

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه شاهد

2 استادیار دانشگاه شاهد

3 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی دانشگاه علامه طباطبایی

4 دانشیار دانشگاه شاهد

چکیده

 پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه های رفتاری ایثار با رویکردی به آیات قرآن کریم و احادیث ائمه معصومین(ع) انجام شده است. روش پژوهش گراندد تئوری (داده بنیاد) می باشد. چهار گروه مبانی نظری و سوابق پژوهشی و آیات و احادیث مرتبط با مفهوم ایثار جامعه آماری می باشند که با کمک روش نمونه گیری هدفمند از میان منابع گروه اول و دوم منابع در دسترس، به روز و قابل اعتماد به عنوان نمونه انتخاب شدند. اما در بررسی دو گروه دیگر یعنی آیات قرآن کریم و همچنین احادیث معصومین(ع) نمونه گیری انجام نشد و همه آن ها مورد کاوش قرار گرفتند. با استفاده از فرم های فیش برداری، داده ها تجمیع شده، از طریق شیوه کیفی تحلیل و بررسی شدند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که مواردی، مانند: اقدام شهادت طلبانه با نیت الهی، چشم پوشی از مایحتاج خود با وجود مطلوب بودن آن، گذشت از مال خود جهت طلب رضای خدا، گذشتن از جان در راه خدا و مواجهه مستقیم با دشمن، امیدواری به پاداش الهی، شکیبایی، بخشش در تنگدستی، انجام وظیفه افزون بر تکلیف، اولویت بخشی در ایثار و فدای جان و پذیرش ریسک از مهم ترین مولفه های رفتاری ایثار تشخیص داده شدند که در صورت توجه می توانند سبک زندگی افراد جامعه را به سمت زیست وحیانی- اخلاقی هدایت کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studying the Components of Self-Sacrificing Behavior with an Approach to the Quran and Hadith

نویسندگان [English]

  • Bita Azizi 1
  • Sorayya Qotbi 2
  • Hasan Najafi 3
  • Akbar Rahnama 4
1 M.A. in Quran and Hadith Sciences at Shahed University
2 Assistant Professor at Shahed University
3 Ph.D. Student of Training Planning, Allameh Tabatabai University
4 Associate Professor at Shahed University
چکیده [English]

The present study has been conducted to identify the components of self-sacrifice behavior with an approach to the verses of the Holy Qur'an and the Hadith. The method of the research is a ground theory method (data base). The four group theoretical bases, research findings, verses and hadiths related to the concept of the self-sacrifice are the statistical community which was selected as the sample by using the targeted sampling method from among the first and second group sources. But in the examination of the other two groups, the Qur'anic verses and the Hadiths of the Imams (AS), sampling was not carried out and all of them were explored. The data were combined and analyzed by using qualitative methods. The results of the research indicate that cases such as martyrdom with divine intention, overlooking our needs despite its desirability, overlooking from our property to seek God's satisfaction, overlooking ourselves in the way of God and direct encounter with the enemy, Hope for divine rewards, patience, forgiveness in poverty, fulfillment of duty, priority to sacrifice and sacrificing our life and acceptance of risk were the most important components of self-sacrifice behavior that if attention has be paid to them, can lead people's lifestyle toward divine revelation- moral path.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sacrifice
  • behavioral components
  • conceptual reproduction
  • Qur'an
  • hadith