بررسی چگونگی استفاده تحصیلی دانشجویان از فضای مجازی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه تبریز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 مدرس و پژوهشگر گروه معارف اسلامی دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع)

چکیده

گسترش ارتباطات و فناوری اطلاعات، استفاده از اینترنت و شبکه‌های مجازی را اجتناب‌ناپذیر کرده است. دغدغه اصلی مقاله حاضر، بررسی چگونگی استفاده دانشجویان خوابگاه شهدای دانشگاه تبریز از فضای مجازی است. جامعه آماری تحقیق 2000 نفر بودند که به روش تصادفی طبقه‌ای، 100 نفر انتخاب شدند. روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی از نوع پیمایشی است. برای پایایی و روایی از آلفای کرونباخ استفاده شد که نشان‌دهنده 938/. و واریانس 423 است. با توجه به اینکه فضای مجازی برای ایرانیان یک پدیدۀ بومی نیست و آنها نسبت به این پدیده مهاجر هستند، برای جلوگیری از آسیب‌ها و چگونگی استفاده از آن، به فرهنگ‌سازی و دانش‌افزایی در این زمینه نیاز است. ضرورت توجه دانشجویان در جایگاه فرهیختگان و آینده‌سازان به این مقوله از اهمیت دوچندانی برخوردار است. یافته‌های تحقیق گویای آن است که 46 درصد  همیشه یا اغلب و 18 درصد معمولاً بیش از زمانی که قصد داشته‌اند، در فضای مجازی حضور یافته‌اند. در زمینه کاهش بازدهی درسی،  46 درصد معتقدند که هرگز یا به‌ندرت و 18 درصد بر این باورند که همیشه یا اغلب، تحصیلشان آسیب دیده است. برای انجام تکالیف درسی، 28 درصد هرگز یا به‌ندرت و 15 درصد همیشه یا اغلب از اینترنت استفاده می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of How Academic Students Use Cyberspace and its Influence on Them (Case Study: The Students of University of Tabriz)

نویسندگان [English]

  • Dr.Hossein Ahmadisefidan 1
  • Davood Basarati 2
1 Assistant Professor, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Lecturer and researcher in the Department of Islamic Education, Imam Hussein University of Officers and Guards Training
چکیده [English]

With the expansion of communication and information technology, it is inevitable to use Internet and virtual networks. The main concern of the article is to study how the students of the dormitory of Tabriz University use cyberspace. The statistical population of the study was 2000 people and 100 people were selected by stratified random sampling method. Research method: A survey analytical-descriptive method. For reliability and validity, the Cronbach alpha was used that indicates 0.938 and its variance are 423. Regarding that the Iranians are not native in cyberspace and they are migrants, there is a need for developing culture to prevent damages and educating how to use it. The necessity of students' attention to that fact as well-educated people and future-makers has great significance. Research findings indicate that 46 percent, always, or often, and 18 percent of students usually, are involved in cyberspace more than their intended time to be in that space. In the context of reducing productivity, 46 percent of students believe never, or rarely, and 18 percent believe always or often their education  are affected by cyberspace, and 28% of them never, or rarely use, and 15% always use the Internet to do their homework.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Internet
  • Cyberspace
  • Student
  • Impact
  • Native
  • Immigrant
  1. اسلوین، جیمز (1380). اینترنت و جامعه. ترجمه عباس گیلوری و علی رادباوه. تهران: نشر کتابدار.
  2. بوسالوئیس، ابو (1385). امپریالیسم سایبر (روابط جهانی در عصر جدید الکترونیک). ترجمه پرویز علوی، تهران: ثانیه.
  3. پوریحی، آتیه؛ ببران، صدیقه و دهقان‌شاد، حوریه (1392). بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در تغییرات هویت فرهنگی کاربران (با تکیه بر دانشجویان ارشد ارتباطات، تهران مرکز، 1392). پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم ارتباطات. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز.
  4. تاملینسون، جان (1381). جهانی شدن و فرهنگ. ترجمه محسن حکیمی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  5. جهانگیر، عیسی (1391). شیعه در فضای سایبر؛ رویکردی اجتماعی. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
  6. حاجیانی، ابراهیم (1388). جامعه‌شناسی هویت ایرانی. تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.
  7. حاجیانی، ابراهیم و محمدزاده، حمیدرضا (1394). تأثیر فضای مجازی بر هویت ملی دانشجویان. فصلنامه مطالعات ملی، ش 61.
  8. خلیلی، پگاه (1384). وبلاگ‌نویسی در ایران؛ مطالعه کمی و کیفی نحوه ابراز هویت با تأکید بر وبلاگ‌های شخصی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
  9. دریفوس، هربرت (1383). درباره اینترنت؛ نگاهی فلسفی به اینترنت. ترجمه علی ملائکه. تهران: نشر گام نو.
  10. دواس، دی .ای (1384). پیمایش در تحقیقات اجتماعی. ترجمه هوشنگ نایبی. تهران: نشر نی.
  11. دوران، بهزاد (1381). تأثیر فضای سایبرنتیک بر هویت اجتماعی. رساله دکترای جامعه‌شناسی. دانشگاه تربیت مدرس.
  12. ذکایی، محمدسعید و خطیبی، فاخره (1385). اینترنت و تغییرات هویتی (پژوهشی در میان کاربران جوان حرفه‌ای). فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، س2، ش 7 (زمستان).
  13. ـ ربیعی، علی و محمدزاده، فرشته (1392). آسیب‌شناسی فضای مجازی؛ بررسی تأثیر استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی دانشجویان. فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، س 2، ش 6.
  14. رحمان‌زاده، سیدعلی (1389). کارکرد شبکه‌های اجتماعی مجازی در عصر جهانی شدن، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 1 (1)، 78ـ49.
  15. زندیه، زهره و خانیکی، هادی (1398). طراحی الگوی کارکردهای متنوع شبکه‌های اجتماعی مجازی در ارتباطات میان‌فرهنگی قومی. فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، 26 (1)، 40ـ9.
  16. سیاح‌طاهری، محمدحسین (1395). حقیقت مجازی. تهران: مرکز ملی فضای مجازی.
  17. شالچی، سمیه (1384). هویت بازاندیشانه و رسانه‌ها (بررسی شکل‌گیری هویت بازاندیشانه و ارتباط آن با رسانه). پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.
  18. عــاملی، ســعیدرضــا (1389). مطالعات انتقادی استعمار مجازی آمریکا: قدرت نرم و امپراتوری‌های مجازی. تهران: امیرکبیر.
  19. عاملی، سعیدرضا (1393). تشریح ویژگی‎های فضای مجازی و رسانه‌های آینده. پژوهشهـای کاربردی.
  20. عیاری، آذرخوش (1384). هویت قومی در اینترنت (بررسی عملکرد اینترنتی گروه‌های قومی آذری، بلوچ، ترکمن، عرب خوزستانی و کرد)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.
  21. کاستلز، مانوئل (1380). عصر اطلاعات: قدرت هویت. ترجمه حسن چاوشیان. ج 2، تهران: طرح نو.
  22. کهوند، محمد (1395). شبکه عنکبوتی. قم: انتشارات ذکری.
  23. گیدنز، آنتونی (1386). جامعهشناسی. ترجمه حسن چاوشیان. تهران: نشر نی.

 

  1. محسـنی، دوران؛ سـهرابی، منـوچهر و بهـزاد، محمـدهـادی (1385). بررسـی آثار اسـتفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی کاربران اینترنت. مجله جامعهشناسی، دوره 7، ش 4.
  2. ـ معمار، ثریا؛ عدلی‌پور، صمد و خاکسار، فائزه (1398). شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت با تأکید بر بحران هویتی ایرانی. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 1 (4)، 176ـ155.
  3. Chou, A & Lim, B. (2010), “A framework for measuring happiness in online social network”, illinois state university.
  4. Jacobson J. and R. Jenkins (1996), “Social Identity”, London, Routledge.
  5. Hall, S. (1987), “Minimal Selves, in Identity: The Real Me”, ICA Document 6, London, Institute for Contemporary Arts.
  6. Michael, j. hart (2011), “A Study on the motives of high school and undergraduate college students for using the social network site facebook”, Proqust .
  7. Papacharissi, Z. (2009), “The virtual geographies of social networks: a comparative anaysis of Facebook, LinkedIn and A Small World”, New media society.
  8. Pempek, T. A., Yermolayeva, Y. A., Calvert, S, L. (2009), College Students' Social Networking Experiences on Facebook, Journal of Applied Developmental Psychology, Vol. 30.
  9. Ren, Y. Kraut & R. Kiesler, S (2007), “Applying Common Identity and Bond Theory to Design of Online Communities”, Organization Studies: http://nms.sagepub.com.