مطالعه جامعه آرمانی در سیره شهدای دفاع مقدس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای جامعه‌شناسی و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال

2 دانشجوی کارشناسی ارشد فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

ترسیم جامعه آرمانی، نگاهی انتقادآمیز به وضع موجود جامعه است که دغدغه طراحان آن، رساندن انسان به سعادت است. این پژوهش درصدد تعیین چارچوب مفهومی جامعه آرمانی و راه­های شکل‌دهی به آن در منظومه فکری و سیره شهدای دفاع مقدس است. روش پژوهش، روش تحلیل محتواست. جامعه آماری پژوهش، مجموعه آثار مکتوب شهدای دفاع مقدس و خاطره‌هایی است که از آنها نقل شده است. شیوه نمونه‌گیری هدفمند است. اعتبار ابزار سنجش با استفاده از آزمون کاپا (0.88) تعیین شده است. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA و SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتیجه پژوهش نشان داد که مشخّصه اصلی جامعه آرمانی از دیدگاه شهدا، جامعه‌ای است عدالت‌محور و عقلانی. مقوله‌هایی که برای رسیدن به چنین جامعه‌ای تعیین شده، عبارت‌اند از: متخلّق شدن به خُلق خدایی، نهادینه شدن فرهنگ قرآن در جامعه، ولایت‌پذیری از معصومین و ولیّ‌ امر زمان، همراهی ایمان، علم و عمل، خانواده‌گرایی، وحدت و یک‌پارچگی، داشتن بصیرت سیاسی و استقامت در برابر ستمگران زمان.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of the Utopian Society Through the Biography of the Martyrs of the Holy Defense

نویسندگان [English]

  • Dr.Parviz Sabouri Kazaj 1
  • Javad Sabouri Kazaj 2
1 PhD in Sociology and Lecturer of Islamic Azad University, Khalkhal Branch,
2 Master student of Culture and Communication, Imam Sadegh University
چکیده [English]

Describe the utopian society is a critical look at the current state of society, whose designers' concern is to bring human beings to happiness. This research seeks to determine the conceptual framework of the utopian society and the ways to shape it in the intellectual system and the life of the martyrs of the holy defense. The research method is content analysis method. The statistical population of the research is a collection of written works of the martyrs of the holy defense and memoirs that have been quoted from them. The sampling method is purposeful. The validity of the measurement tool was determined using the kappa test (0.88)). The collected data were analyzed using MAXQDA and SPSS software. The result of the research showed that the main characteristic of the utopian society from the perspective of the martyrs is a justice-oriented and rational society. The categories that have been determined to achieve such a society are: Behaving as God pleases, institutionalization of the Qur'anic culture in society, guardianship of the infallibles(Prophet and Imams) and guardian of time, companionship of faith, science and practice, family orientation, unity and integrity, and political insight. And endurance against the oppressors of time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Utopian Society
  • Martyr
  • Intellectual System
  • Biography
  1. احمدی، آذرشعاع (1386). راهکارهای احیای فرهنگ ایثار و شهادت. همایش آسیب‌‎شناسی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، دانشگاه مازندران.
  2. امام خمینی، روح الله (1385). صحیفه نور (دوره 22 جلدی). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) (چاپ و نشر عروج)، چاپ چهارم.
  3. آثار مکتوب (وصیت‌نامه، دست‌نوشته و سرگذشت پژوهی) شهید عمران پستی، بنیاد شهید استان اردبیل.
  4. ـــــــــــــ شهید خدمتعلی رجبی، بنیاد شهید استان اردبیل.
  5. ـــــــــــــ شهید رکابعلی نظرزاده، بنیاد شهید استان اردبیل.
  6. ـــــــــــــ شهید شهــرام جعفری، بنیاد شهید استان اردبیل.
  7. ـــــــــــــ شهید قنـــبر ابراهیمی، بنیاد شهید استان اردبیل.
  8. ترکمن برده، مریم (1382). تحلیل محتوای وصیت‌نامه شهدای دانش‌آموز شهرستان نیشابور. پایان‌نامه کارشناسی.
  9. عمید، حسن (1380). فرهنگ عمید. تهران: انتشارات امیرکبیر.
  10. صبوری کزج، پرویز؛ صبوری کزج، جواد (1399). تحلیل گفتمان وصیت‌نامه سرداران شهید شهرستان خلخال. دوفصلنامه مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، دوره 4، شماره 2.
  11. مطهری، مرتضی (1367). سیری در سیره ائمه. تهران: صدرا.
  12. مطهری، مرتضی (1380). قیام و انقلاب مهدی. تهران: انتشارات صدرا.
  13. مریجی، شمس‌اله (1386). تبیین جامعه‌شناختی واقعه کرب و بلا. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  14. ربیعی، علی و تمنایی، امیرحسین (1392). تحلیل گفتمان وصیت نامه شهدای جنگ تحمیلی. مطالعات جامعه‌شناختی. دوره بیستم، شماره 2.
  15. زاهد بابلان، عادل؛ خالق‌خواه، علی (1389). تحلیل محتوای وصیت‌نامه‌ها و دست‌نوشته‌های شهدای دفاع مقدس استان اردبیل با تأکید بر فرصت‌ها، آسیب‌ها و راه‌کارهای تقویت فرهنگ ایثار و شهادت.
  16. نظری، محمود؛ سرمدی، محمدرضا؛ فرج‌الهی، مهران و اسمعیلی زهره (1398). کشف مبانی فلسفی آموزه‌های تربیتی وصیت‌نامه شهدای دانشجوی دوران دفاع مقدس. نشریه علمی پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی. سال 27. دوره جدید. شماره 44.
  17. نوین، حسین (1387). سیری در وصایای شهدا. تهران: انتشارات شاهد.
  18. Frye, N. (1967). Varieties of Literary Utopias, in Utopias and Utopian Thought. Ed. Frank E. Manuel. Boston, MA: Beacon Press, London: Souvenir Press.
  19. Shklar, Judith N. (1998). The Political Theory of Utopia. Chicago: University of Chicago Press.