احصاء مصادیق ساحت‌های شش‌گانه‌ی تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور مرکز نهاوند

2 عضو هیات علمی گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا

3 کارشناس علوم تربیتی دانشگاه پیام نور مرکز نهاوند

چکیده

پژوهش حاضر در پی آن است که مصادیق ساحت­های شش‌گانه­ی تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش را در قرآن کریم به روش تحلیل محتوای کیفی از نوع قیاس عملی احصاء نماید. بدین منظور ابتدا به تحلیل مؤلفه­های ساحت­های شش­گانه­ی تربیتی بر اساس اهداف مندرج در مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ایران پرداخته شده و سپس مؤلفه­های استخراج‌شده توسط تعدادی از صاحب‌نظران علوم تربیتی و دینی مورد اعتبار بخشی قرار گرفتند. برای ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی 43 مؤلفه، ساحت تربیت اجتماعی و سیاسی 15 مؤلفه، ساحت تربیت زیستی و بدنی 4 مؤلفه، ساحت تربیت زیبایی­شناختی و هنری 4 مؤلفه، ساحت تربیت اقتصادی و حرفه­ای 2 مؤلفه و برای ساحت تربیت علمی و فناوری 5 مؤلفه استخراج شده است. سپس با استفاده از روش تحلیل محتوا، متن کامل قرآن کریم بر اساس مؤلفه­های هر یک از ساحت­های شش‌گانه تربیتی مورد تحلیل کیفی قرار گرفت و مصادیق مرتبط با هر یک از مؤلفه­ها احصاء گردید. یافته­ها حاکی از آن است که اولاً گزاره­های تربیتی سند تحول بنیادین با آموزه­های قرآن کریم همسویی داشته و ثانیاً چنانچه این مصادیق و آموزه­ها در فرایند تعلیم و تربیت به کار گرفته و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به درستی عملیاتی شود، می­توان انتظار تربیت متربیانی در راستای آموزه­های قرآنی را داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Statistics of the Examples of Six Educational Areas of the Document of Fundamental Transformation of Education in the Holy Quran

نویسندگان [English]

  • Fereidoun Yazdani 1
  • Faramarz muhammdi pouya 2
  • Zahra Bijnvand 3
1 Faculty member of the Department of Educational Sciences, Payame Noor Nahavand University
2 Correspondent Author: Corresponding Author: Faculty Member of the Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities, Bu Ali Sina University
3 Graduate of Payame Noor Nahavand University
چکیده [English]

The present study seeks to determine the instances of the six educational areas of the document of fundamental transformation of education in the Holy Quran by qualitative content analysis of practical analogy. For this purpose, first, the components of the six educational areas were analyzed based on the objectives set forth in the theoretical foundations of fundamental change in the formal and general education system of the Islamic Republic of Iran and then the extracted components were validated by a number of educational and religious scholars. For the field of doctrinal, religious and moral education, 43 components, social and political education, 15 components, 4 components of physical and physical education, 4 components of aesthetic and artistic education, 2 components in economic and professional education, and 5 components for scientific and technological education. Then, using content analysis method, the full text of the Holy Quran was qualitatively analyzed based on the components of each of the six educational areas and the instances related to each component were calculated. The findings indicate that firstly, the educational propositions of the document of fundamental transformation are in line with the teachings of the Holy Quran, and secondly, if these examples and teachings are applied in the process of education and the document of fundamental transformation of education is properly operational, we can expect a metered training in line with Quranic teachings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • Document of Fundamental Transformation of Education
  • Six Educational Areas
  • Content Analysis
  1. قرآن کریم
  2. احمدی هدایت، حمید (1392). بازبینی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر اساس آراء تربیتی ژان پیاژه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه پیام نور مرکز همدان.
  3. بذرافشان مقدم، مجتبی؛ شوقی، مریم؛ رحمان خواه، راحیل (1394). جایگاه نظارت و راهنمایی در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت، سال 5، شماره2، صص 43- 23.
  4. بیجنوند، فرامرز (1389). تبیین مؤلفه‌ها و مصادیق تربیت بدنی از منظر نهج‌البلاغه، همایش ملی سیره علوی (بازشناسی اخلاق اجتماعی در سیره‌ی علوی)، لرستان، دانشگاه لرستان.
  5. بیجنوند، فرامرز؛ باقری، خسرو (1390). تبیین مؤلفه­ها و مصادیق عبودیت از منظر نهج‌البلاغه، اولین همایش نهج‌البلاغه و علوم انسانی، همدان، دانشگاه بوعلی سینا.
  6. بیجنوند، فرامرز؛ سجادی، سید مهدی؛ آل علی، سید مجتبی (1391). تبیین مؤلفه‌ها و مصادیق تفکر انتقادی از منظر نهج‌البلاغه، دومین همایش نهج‌البلاغه و علوم انسانی، همدان، دانشگاه بوعلی سینا، صص 1601-1575.
  7. شریعتمداری، علی (1386). اصول و فلسفه تعلیم و تربیت، چاپ سی­ودوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
  8. شعاری­نژاد، علی اکبر (1376). فلسفه آموزش وپرورش، چاپ چهارم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
  9. صالحی، اکبر؛ تهامی، رحیمه السادات (1388). بررسی و تحلیل عوامل و موانع مؤثر در تربیت دینی بر مبنای سخنان حضرت علی علیه­السلام در نهج­البلاغه، دوفصلنامه­ی تربیت اسلامی، سال 4، شماره 9، صص94-75.
  10. عمید، حسن (1362). فرهنگ فارسی عمید، چاپ دوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
  11. فایضی، علی و آشتیانی، محسن (1375). مبانی تربیت و اخلاق اسلامی، قم: انتشارات روحانی.
  12. کشاورز، سوسن؛ ترکاشوند، سینا (1396). تبیین سیره تربیتی امام صادق علیه­السلام جهت ارائه الگویی برای سبک زندگی اسلامی، دوفصلنامه­ی تربیت اسلامی، سال 12، شماره 24، صص47-31.
  13. مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی جمهوری اسلامی ایران (1390)، تهران: دبیرخانه شورای عالی آموزش و پرورش.
  14. محمدی پویا، فرامرز؛ صالحی، اکبر؛ مومیوند، فاطمه (1394). تحلیل محتوای نهج‌البلاغه بر اساس ساحت‌های شش‌گانه تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، سال 3، شماره 10، صص81- 63.
  15. محمدی­پویا، فرامرز؛ صالحی، اکبر (1393). تحلیل محتوای قرآن کریم بر اساس مفهوم تفکر انتقادی، علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، سال دوم، شماره 3، صص 49-25.
  16. مرزوقی، رحمت اله؛ عقیلی، رضا؛ مهرورز، محبوبه (1395). تحلیل و نقد نظری و روش‌شناختی اسناد تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت، سال6، شماره2، صص 40- 21.
  17. مزینانی، محمدصادق (1382). روش­های تربیتی سیاسی کارگزاران از منظر امام
    علی علیه‌السلام
    ، حکومت اسلامی، سال 6، شماره 22، صص39-27.
  18. مطهری، مرتضی (1366). جاذبه و دافعه‌ی امام علی علیه­السلام، تهران: انتشارات صدرا.
  19. مطهری، مرتضی (1371). تعلیم و تربیت در اسلام، تهران: انتشارات صدرا.
  20. هاشمی اردکانی، سید حسن (1388). عوامل تربیتی در مسیر کمال وجودی انسان از منظر نهج­البلاغه، تربیت اسلامی، سال 4، شماره 8، صص179-161.