نقش سرمایه اجتماعی (از دو دیدگاه سرمایه اجتماعی مدنی و سرمایه اجتماعی کاری) بر نگرش اقتصاد مقاومتی در سازمان (مطالعه موردی: پیمانکاران خاتم‌الانبیا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی- تهران

2 استادیارگروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی- تهران

3 استادیار گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی- تهران

چکیده

واژه اقتصاد مقاومتی اولین بار توسط مقام معظم رهبری مطرح شد و بر این اساس، رهبر معظم انقلاب «اقتصاد مقاومتی» را معنا و مفهومی از کارآفرینی معرفی نمودند. معظم­له برای نیاز اساسی کشور به کارآفرینی نیز دو دلیل «فشار اقتصادی دشمنان» و «آمادگی کشور برای جهش» را برشمردند. هدف این اقتصاد، بازسازی و احیای اقتصاد ملی است. لازم به ذکر است که رویکرد اقتصاد مقاومتی نه فقط در حوزه مصرف‌کننده (استفاده از محصولات نهایی داخلی)، بلکه در بخش صنعت نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می­باشد. یکی از مفاهیم صنعتی موردنیاز برای تبیین و اجرایی کردن راهبرد اقتصاد مقاومتی، موضوع «لجستیک معکوس» است که در این پژوهش به آن توجهی ویژه شده است. در همین راستا در این پژوهش، نقش سرمایه اجتماعی از دو دیدگاه سرمایه اجتماعی مدنی و سرمایه اجتماعی کاری در تبیین نگرش اقتصاد مقاومتی موردبررسی قرار گرفته است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی بوده و در روشی توصیفی، اطلاعات جامعه مورد مطالعه با استفاده از پرسشنامه‌ای که روایی و پایی آن مورد تائید قرار گرفت، جمع‌آوری و تحلیل گردیده است. جامعه آماری این پژوهش کلیه پیمانکاران قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا(ص) (438 پیمانکار) بودند که بر اساس جدول مورگان، حداقل نمونه‌ای برابر با 190 نفر تعیین شد؛ اما با توجه به پیش‌بینی‌های صورت گرفته در مورد پرسشنامه‌های غیرقابل‌قبول، در مجموع 230 پرسشنامه توزیع گردید که از این تعداد 217 پرسشنامه به صورت قابل‌قبول برگشت داده شد. در این پژوهش، افراد نمونه به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج آزمون فرضیات این پژوهش با استفاده از معادلات ساختاری و نرم‌افزار لیزرل، حاکی از این بود که هر دو مؤلفه سرمایه اجتماعی (سرمایه اجتماعی مدنی و سرمایه اجتماعی کاری) نقش معناداری بر شکل‌گیری نگرش اقتصاد مقاومتی در ادراکات پیمانکاران خاتم‌الانبیا(ص) دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Social Capital (from Two Perspectives of Civil Social Capital and Social Working Capital) on Resistance Economics Attitude in Organization (Case Study: Khatamolanbia Contractors)

نویسندگان [English]

  • Ehsan Ebrahimi Varkiani 1
  • Mehrzad Minoei 2
  • Zadaleh Fathi 3
  • Arefeh Fadavi 3
1 PhD student, Department of Management, Islamic Azad University, Central Tehran Branch – Tehran
2 Assistant Professor of Management, Islamic Azad University, Central Tehran Branch - Tehran
3 Assistant Professor of Management, Islamic Azad University, Central Tehran Branch - Tehran
چکیده [English]

The word resistance economy was first proposed by the Supreme Leader and accordingly, the Supreme Leader of the Revolution introduced "resistance economy" as a meaning and concept of entrepreneurship. For the basic need of entrepreneurship, The Supreme Leader also addressed two reasons for "economic pressure of the enemies" and "the country's ready for mutation". The aim of this economy is to rebuild and revive the national economy. It should be noted that resistance economy approach is of special importance not only in the field of consumer (using final domestic products), but also in the industry sector. One of the industrial concepts needed to explain and executive the resistance economy strategy is the subject of "reverse logistics" which has been considered in this research. In this regard, the role of social capital from two perspectives of civil social capital and working social capital in the expression of resistance economy attitude has been investigated. This study was applied for purpose and in a descriptive method, the data of the study population were collected and analyzed using a questionnaire whose validity and reliability were confirmed. The statistical population of this study was all contractors of Khatamolanbia construction center (438 contractors) who according to Morgan table, at least one sample was determined equal to 190 people, but according to the predictions made about unacceptable questionnaires, a total of 230 questionnaires were distributed, of which 217 were returned acceptable. In this study, the samples were selected by available sampling method and were analyzed. The results of testing the hypotheses of this study using structural equations and Lisrel software indicated that both components of social capital (civil social capital and social working capital) have significant role in shaping the attitude of resistance economy in the perceptions of Khatamolanbia contractors.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Capital
  • Civil Social Capital
  • Labor Social Capital
  • Culture of Resistance Economy
  1. ابراهیم‌پور، حبیب؛ بابایی، یاور و سخندان، الناز (1396). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر مشارکت در توسعه گردشگری پایدار با نقش میانجی اثرات گردشگری (مطالعه موردی: شهر سرعین). برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری.
  2. باقری، علی و موسوی، سید مصطفی (1397). مفهوم شناسی اقتصاد مقاومتی و تبیین نقش و جایگاه آن در دوران پساتحریم. فصلنامه سیاست‌های مالی واقتصادی، 111-147.
  3. سیف‌الدینی، فرانک؛ عیوضلو، داود؛ عیوضلو، محمود؛ ریکا، جهانبخش (1392). سرمایه اجتماعی و تأثیر آن بر احساس امنیت (مطالعه موردی: شهرستان کوهدشت). فصلنامه ساختار و کارکرد شهری، 89-112.
  4. عباس‌زاده، محمد؛ بوداقی، علی؛ حسن‌پور، محمد و حسینی، سید صمد (1394). تأثیر سرمایه اجتماعی سازمانی بر ظرفیت انطباق‌پذیری سازمانی، مطالعات رفتار سازمانی، سال چهارم، پاییز، شماره 3
  5. علامه، سید محسن؛ توکلی، هدی و طبائیان، ریحانه السادات (1395). تأثیر سرمایه اجتماعی بر تسهیم دانش و سرمایه فکری، مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 101-118.
  6. علمی، زهرا (میلا)؛ قربانی، محبوبه (1395). اثر سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 71-82.
  7. علی نصر اصفهانی، علی؛ فرخی، مجتبی؛ امیری، زینب (1395). تأثیر سرمایه اجتماعی بر توانمندسازی کارکنان (موردمطالعه: پرستاران بیمارستان شریعتی تهران)، جامعه‌شناسی کاربردی، سال 27، تابستان، شماره 2
  8. مامیان، فرشید و میر، علی (1396). ترسیم مدل بومی سرمایۀ اجتماعی برای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی با روش کیفی نظریۀ دانه‌بنیاد، مدیریت سرمایه اجتماعی، 45-74.
  9. مجید فشاری، مجید و پورغفار، جواد (1393). بررسی و تبیین الگوی اقتصاد مقاومتی در اقتصاد ایران، مجله اقتصادی، سال چهاردهم، مرداد و شهریور، شماره 5 و 6.
  10. منتظری، محمد؛ پسندی‌پور، ندا و علیرضایی، اسداله (1395). تأثیر سرمایة اجتماعی بر کارآفرینی سازمانی (موردمطالعه: کسب‌وکارهای کوچک و متوسط منطقة ویژة اقتصادی سیرجان). مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره 3، شماره 4، زمستان، 583-605.
  11. مصباحی جهرمی، نگارالسادات؛ ادیب‌زاده، مرضیه؛ نخعی، سکینه؛ حسینی، سید محمود (1394). تأثیر سرمایة اجتماعی بر کارآفرینی و رفتار شهروندی سازمانی (بررسی نقش تعدیل‌گری هوش هیجانی کارکنان) مدیریت سرمایه اجتماعی.
  12. یاوری، احسان و رجایی لک، خدیجه (1396). تبیین نقش سرمایه اجتماعی بر پایداری زنجیره تأمین در سازمان، سومین همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران، تهران، موسسه پژوهشی مدیریت مدبر.
  13. Ben Hador, B. (2017), "Three levels of organizational social capital and their connection to performance", Journal of Management Development, Vol. 36 No. 3, pp. 348-360.
  14. Brehm, J. and W. Rahn (1997) Individual-Level Evidence for the Causes and Consequences of Social Capital, American Journal of Political Science, 41, 3, 999-1023.
  15. Cimdins Rudolfs,Peteris Skinkis,Maija Usca. (2015). QUALITIES AND INDICATORS FOR SOCIAL CAPITAL ASSESSMENT. Proceedings of the 2015 International Conference “ECONOMIC SCIENCE FOR RURAL DEVELOPMENT” No38 Jelgava, LLU ESAF, 23-24 April 2015, pp.186-195.
  16. R.W.. Measuring Social Capital An Australian Framework and Indicators. (2004).Australian Bureau os Statistics.
  17. Grieco, Antonio Augusto de Miranda.Does social capital dimensions foster innovation capabilities? / Antonio Augusto de Miranda Grieco. – 2017.
  18. Krishna, A. and N. Uphoff (1999)Mapping and Measuring Social Capital: A Conceptual and Empirical Study of Collective Action for Conserving and Developing Watersheds in Rajasthan, India. Social Capital Initiative Working Paper no. 13, Washington DC: the World Bank.
  19. Öza Mukadder Boydak, Tuncay Yavuz Özdemir, Zübeyde Yaraş. (2017). THE EFFECTS OF SOCIAL CAPITAL ELEMENTS ON JOB SATISFACTION AND MOTIVATION LEVELS OF TEACHERS. European Journal of Education Studies.ISSN: 2501 – 1111.ISSN-L: 2501 – 1111.Available on-line at: oapub.org/edu.
  20. Pardiman, P. (2018). The Effect of Social Capital and Organizational Commitment Toward Performance Lecturer with Islamic Work Ethics as a Moderating Role. Jemma, 15(01), 12-26.
  21. Pudawawan Bayu, Sutarlan Sulistiyani. (2018). Improving Employees’ Performance Through Social Capital. IOSR Journal of Business and Management (IOSR-JBM).e-ISSN: 2278-487X, p-ISSN: 2319-7668. Volume 20, Issue 8. Ver. VI (August. 2018), PP 65-72.
  22. Putnam, R. (1993) Making Democracy Work. Civic traditions in modern Italy. Princeton: Princeton University Press.
  23. Righi Alessandra. (2013). Measuring Social Capital: Official Statistics Initiatives in Italy. Procedia - Social and Behavioral Sciences. Volume 72, 5 February 2013, Pages 4-22.
  24. Sözbilir Fikret. (2018). The interaction between social capital, creativity and efficiency in organizations. Thinking Skills and Creativity, 27:92-100